Accessibility links

1
Gwrandewch gyda Browsealoud
Dewis iaith

Y gweithwyr a fydd yn cynnal gwasanaethau’r cyngor dros y Nadolig

Tra bydd nifer ohonom yn mwynhau ychydig ddyddiau o wyliau dros gyfnod yr ŵyl, cofiwch am y bobl hynny a fydd ar ddyletswydd yn ystod 12 diwrnod y Nadolig, yn helpu i wneud y Nadolig yn arbennig i bobl sy’n byw ar eu pen eu hunain, yn gofalu am bobl fregus, yn cadw cymunedau’n lân ac yn daclus, ac yn sicrhau bod ein ffyrdd yn ddiogel i deithio arnynt.

O staff cartrefi gofal i ofalwyr, o swyddogion priffyrdd ar alwad i gynghorwyr tai, mae pob un ohonynt yn hollbwysig o ran sicrhau y bydd gwasanaethau hanfodol Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr yn parhau dros gyfnod yr ŵyl.

Mae Jayne yn arweinydd sifft yn un o gartrefi preswyl plant y fwrdeistref sirol. Medd Jayne: “Mae’r cyfnod sy’n arwain at y Nadolig yn bwysig iawn i ni – mae gan bob un o’r plant galendrau Adfent ac maen nhw’n ein helpu i addurno’r lle.

“Fel arfer, fe fydden ni’n mynd â nhw i ddigwyddiadau Nadolig; ond, yn amlwg, oherwydd Covid-19, mae pethau rywfaint yn wahanol eleni. Rydym wedi bod yn mynd â nhw am dro yn yr ardal i weld addurniadau a goleuadau tai eraill, gan fwynhau siocled poeth blasus yn y dre i gadw pob un ohonon ni’n gynnes.

“Ar noswyl Nadolig, rydym fel arfer yn cael parti pyjamas ac yn gadael llaeth a mins-peis i Siôn Corn a’i geirw cyn i’r plant fynd i’w gwelyau. Yna, ar fore Nadolig, mae yna helfa anrhegion a gwledd o dwrci a llysiau i ginio. Rydym yn ceisio gwneud y Nadolig mor arbennig â phosibl i’r bobl ifanc.”

Bydd y tîm Pryd ar Glud yn gweithio dros y Nadolig a’r Flwyddyn Newydd yn danfon prydau i bobl oedrannus a bregus ar hyd a lled y fwrdeistref sirol.

Yn ôl Ceri James, trefnydd y gwasanaeth Pryd ar Glud: “Mae cyfnod y Nadolig yn adeg eithriadol o brysur i ni. Ar Noswyl Nadolig, rydym yn danfon dwywaith cymaint o brydau i bobl nad oes ganddyn nhw deuluoedd, er mwyn i’w gofalwyr allu rhoi pryd bwyd iddyn nhw ar ddydd Nadolig. Bydd pawb yn cael twrci a thoreth o lysiau, a phwdin Nadoligaidd i ddilyn.”

Mae Maggie Preece yn gynorthwyydd gofal yng nghartref preswyl Bryn y Cae. Bydd yn gweithio ar Ddydd Nadolig a Dydd Gŵyl San Steffan, gan gael rhywfaint o amser i ffwrdd gyda’r teulu dros y Flwyddyn Newydd.

Medd Maggie: “Mae hi wedi bod yn flwyddyn anodd i’r preswylwyr oherwydd y coronafeirws a’r ffaith nad ydyn nhw wedi cael gweld eu teuluoedd, ond rydym yn gwneud ein gorau i godi eu hysbryd. Rydym wedi rhoi addurniadau Nadolig ac rydym yn bwriadu cynnal cyngerdd i ledaenu rhywfaint o hwyl yr ŵyl. Byddwn yn cynnwys pawb ac yn cael cymaint ag y gallwn o bobl i wisgo dilladau, a hefyd byddwn yn canu caneuon y Nadolig.

“Ar Ddydd Nadolig, ar ôl iddyn nhw godi a gwisgo amdanyn’, fe fyddan nhw’n agor eu hanrhegion ac yna’n cael gwledd o dwrci a llysiau i ginio. Gall teuluoedd anfon cardiau ac anrhegion – bydd unrhyw beth y mae modd ei lanhau’n ddiogel yn cael ei roi iddyn nhw’n syth, a bydd gweddill y pethau’n cael eu cadw am 72 awr er mwyn gwneud yn siŵr eu bod yn ddiogel.”

Mae Jayne Jenkins yn weithiwr gofal cartref gyda thîm Bridgestart. Bydd yn cael amser i ffwrdd ar Ddydd Nadolig eleni, ond bydd yn gweithio dros gyfnod yr ŵyl.

Medd Jayne: “Rydym yn mynd i gartrefi pobl sydd wedi dod o’r ysbyty er mwyn eu helpu i adennill eu hannibyniaeth. Mae’n golygu gofal o bob math – eu cynorthwyo i ymolchi a gwisgo, eu helpu i wneud prydau bwyd yn y gegin, a’u cynorthwyo i symud gyda chymorth offer. Rydym yn eu hannog i wneud cymaint ag y gallan nhw drostyn nhw’u hunain.

“Mae hi wedi bod yn flwyddyn anodd gyda’r coronafeirws, ond yr unig ddewis yw cario ’mlaen oherwydd mae pobl ein hangen. Fydda i ddim yn gweithio ar Ddydd Nadolig eleni – rydw i’n gweithio ers 12 mlynedd, a dim ond yr ail Ddydd Nadolig i mi ei gael yn rhydd fydd hwn, felly rydw i’n edrych ymlaen at gael treulio rhywfaint o amser gyda’r teulu. Fe fydda i’n gweithio rhwng y Nadolig a’r Flwyddyn Newydd, ac mae hi’n braf mynd i’r gwaith i weld pobl, yn enwedig y rhai sydd ar eu pen eu hunain, a helpu i ddod â rhywfaint o hwyl yr ŵyl i’w bywydau.”

Mae Mandy, uwch-weithiwr cymdeithasol yn y tîm dyletswydd argyfwng ar gyfer plant ac oedolion, yn rhan o dîm sy’n ymdrin â Phen-y-bont ar Ogwr, Merthyr Tudful a Rhondda Cynon Taf.

Medd Mandy: “Ein rôl ni yw amddiffyn plant ac oedolion. Rydym yn cael galwadau am nifer o wahanol resymau – yn amrywio o rieni sydd wedi bod mewn gormod o bartïon ac sy’n methu â gofalu am eu plant mwyach, i bobl sy’n rhannu gofal am eu plant yn cweryla gyda’i gilydd. Hefyd, mae cryn dipyn o drigolion bregus yn cysylltu gyda ni gan fod cyfleusterau eraill wedi cau.

“Yn sgil Covid-19, rydym yn cael galwadau gan bobl sydd wedi cael gorchymyn i hunanynysu, felly mae hynny’n golygu na allan nhw ymweld ag anwyliaid sy’n byw ar eu pen eu hunain, na chwaith ofalu amdanyn nhw na mynd i siopa ar eu rhan. Gall y Nadolig fod yn gyfnod anodd i rai teuluoedd. Mae gennym weithiwr iechyd meddwl proffesiynol cymeradwy yn gweithio ar bob sifft, felly mae yna rywun wrth law i ymateb bob amser.”

Mae pob un ohonom yn breuddwydio am y Nadolig perffaith, ond i rai mae’r realiti yn wahanol iawn. Un tîm o fewn y cyngor sy’n helpu pobl ar un o’r adegau anoddaf yn eu bywydau yw’r tîm tai.

Yn ôl Shaun, uwch-gynghorydd atebion tai y cyngor: “Mae yna amrywiaeth eang o broblemau sy’n peri i bobl fynd yn ddigartref yr adeg yma o’r flwyddyn. Rydych yn tueddu i weld pethau fel rhieni yn gofyn i bobl ifanc adael y cartref, cynnydd mewn cam-drin domestig, pobl yn cael eu rhyddhau o’r carchar a mwy. Hefyd, pan fydd y tywydd yn oeri, mae llawer mwy o bobl yn dod i ofyn am ein help.”

Ychwanega: “Mae eleni wedi bod yn arbennig o anodd, ac oherwydd y pandemig rydym wedi darparu llety dros dro i fwy na 700 o bobl trwy ddefnyddio cyllid ychwanegol gan Lywodraeth Cymru. Er bod hyn yn golygu bod yna ychydig iawn o bobl yn cysgu allan, rydym yn dal i fod â thîm ymyrryd a gaiff ei ddarparu gan The Wallich ac rydym yn dal i gynnal cyfarfodydd rheolaidd gyda’n partneriaid yn y trydydd sector er mwyn sicrhau bod anghenion pobl yn cael eu diwallu a bod pobl yn cael cymorth.

“Mae’n faes eithriadol o brysur – helpu pobl a’u teuluoedd yn ystod cyfnod anodd yn eu bywydau. Pan aiff pethau’n iawn, mae’n deimlad gwerth chweil.”

Bydd y tîm iechyd meddwl oedolion ar ddyletswydd drwy gydol y Nadolig a’r Flwyddyn Newydd, a bydd yn cael atgyfeiriadau gan feddygon teulu, ysbytai, gweithwyr cymdeithasol a’r cyhoedd.

Yn ôl Marny, un o’r gweithwyr iechyd meddwl proffesiynol cymeradwy sy’n rhan o’r tîm: “Mae’r Nadolig yn gyfnod prysur o’r flwyddyn, oherwydd mae’n gyfnod llawn straen. Mae’r bobl a welwn dros gyfnod y Nadolig yn tueddu i fod dipyn yn wahanol i’r bobl a welwn yn ystod gweddill y flwyddyn – rhieni sy’n methu â fforddio prynu anrhegion ac sy’n cael trafferth i ymdopi, er enghraifft, neu lu o bobl hŷn unig iawn.

“I bawb sy’n teimlo’n unig neu wedi’u hynysu, yn aml daw’r ymdeimlad hwnnw fwyfwy i’r amlwg dros y Nadolig. Os oes rhywrai’n mynd trwy argyfwng, ac os byddan nhw angen asesiad iechyd meddwl ac ymweliad, byddwn yn gwneud hynny, ochr yn ochr â meddyg. Ni fydd pawb angen gweld rhywun, a gall pobl deimlo fel pe baen nhw’n cael cymorth trwy rywbeth syml fel sgwrs ar y ffôn. Byddwn yn cyfeirio pobl at y cymorth y byddan nhw ei angen, pa un a fydd hynny’n help yn y gymuned ehangach neu’n help mwy arbenigol.”

Y Nadolig yw’r cyfnod prysuraf i gasglwyr sbwriel a gweithwyr ailgylchu, gan y byddant yn ymweld ag oddeutu 1,600 o gartrefi y dydd ac yn symud cannoedd o dunelli o wastraff.

Yn ôl Jan Jones, gyrrwr lori sbwriel ac ailgylchu ar gyfer Kier ym Mhen-y-bont ar Ogwr: “Fel arfer, mae cyfnod y Nadolig yn hollol wallgof – oherwydd y cynnydd yn y gwastraff, bydd tîm ychwanegol yn cael ei anfon i’n helpu ar y rownd. Gan ddibynnu ar y cerbyd y bydda i’n ei yrru, fe fydda i’n mynd allan ac yn helpu i gasglu’r gwastraff.

“Mae’r flwyddyn drwyddi draw wedi bod yn brysur iawn – gan fod pawb wedi bod gartref, maen nhw wedi gweld beth ydyn ni’n ei wneud ac maen nhw wedi bod yn ddiolchgar iawn am y ffaith ein bod wedi gweithio drwy gydol y pandemig. Roedd rhai hyd yn oed yn curo’u dwylo wrth inni ddod i lawr y stryd, ac arferai un ferch fach ddod allan bob wythnos i godi ei llaw arnon ni.”

Mae hi hefyd yn gyfnod prysur i dîm glanhau strydoedd y cyngor, sy’n gwagio biniau cyhoeddus drwy’r fwrdeistref sirol, yn casglu sbwriel ac yn cael gwared â sbwriel sydd wedi’i dipio’n anghyfreithlon, yn ogystal â chlirio dail o gwlfertau a defnyddio peiriannau ysgubo i lanhau strydoedd.

Mae Robert Davies yn rhan o dîm o 37 o weithwyr sy’n gweithio dros y Nadolig. Medd Robert: “Oherwydd y cynnydd yn nifer y bobl sy’n mynd i ganol trefi, yn amlwg mae yna lawer mwy o sbwriel yn y biniau ac, yn anffodus, yn aml mae yna fwy o dipio anghyfreithlon. Mae’n gyfnod prysur, rydw i’n ei fwynhau. Mae yna lawer o newidiadau wedi bod eleni oherwydd pandemig y coronafeirws. Rydym wedi gorfod addasu’r ffordd rydym yn gweithio ac rydym wedi cael ein hollti’n dimau llai.”

Yn y cyfamser, mae Rafael Combarro, uwch-arolygydd priffyrdd, yn helpu i gadw’r traffig i symud ar hyd ffyrdd bwrdeistref sirol Pen-y-bont ar Ogwr – cyfanswm o 790 cilometr.

Medd Rafael: “Rydw i’n aelod o’r tîm tywydd ar alwad dros y gaeaf a dyw’r gwaith hwnnw ddim yn dod i ben dros gyfnod y Nadolig. Fe fydda i ar alwad ar Ddydd Nadolig rhag ofn i unrhyw broblemau godi.

“Rydym yn mynd i’r afael â gwaith cynnal a chadw ar rwydwaith y priffyrdd, yn cynnwys gwaith ffordd a gwaith draenio, ac yn delio ag argyfyngau fel llifogydd neu ddamweiniau traffig ar y ffyrdd. Hefyd, bydd y tîm yn cadw llygad ar ragolygon y tywydd – os yw’r tymheredd yn debygol o ostwng neu os oes eira ar y ffordd, byddwn yn anfon tîm i raeanu’r ffyrdd; ac os disgwyliwn gael llifogydd neu stormydd, byddwn yno wrth gefn i ddelio ag unrhyw broblemau.”

Mae Kevyn Sims wedi gweithio i’r cyngor ers bron i 20 mlynedd. Mae’n un blith dau o ofalwyr sy’n gweithio yn y Swyddfeydd Dinesig ar Stryd yr Angel. Mae’n gwneud yn siŵr fod yr adeilad yn barod i agor cyn i’r staff gyrraedd yn y bore, ac yn cau’r adeilad gyda’r nos, yn ogystal â chadw llygad ar barcio a materion eraill yn ymwneud â’r adeilad.

Medd Kevyn: “Fel arfer, mae yna naws arbennig yn y swyddfa wrth inni nesáu at y Nadolig – mae’n gyfnod hapus, gyda choed ac addurniadau o gwmpas y lle. Ond mae pethau wedi bod yn wahanol iawn eleni. Arferai’r tîm fod ar alwad, ond nawr rydym yn gorffen ar Noswyl Nadolig ac yn cael gwyliau ar Ddydd Nadolig, Dydd Gŵyl San Steffan a Dydd Calan, ond fe fyddwn ni’n gweithio yn ystod gweddill yr amser.”

 

Hoffwn wneud yn fawr o’r cyfle hwn i ddiolch i holl staff y cyngor a fydd yn gweithio’n brysur dros gyfnod y Nadolig er mwyn cynnal y gwasanaethau, yn ogystal ag i’r rhai sy’n gweithio i’r gwasanaethau brys ac i’r GIG a fydd yn aberthu amser gyda’u teuluoedd a’u cyfeillion i wasanaethu eu cymunedau. Hefyd, hoffwn ddiolch i chi am eich ymdrechion yn ystod blwyddyn eithriadol o anodd.

I holl staff a thrigolion bwrdeistref sirol Pen-y-bont ar Ogwr, dymunaf Nadolig Llawen a 2021 hapus ac iach ichi.

Medd Huw David, arweinydd y cyngor

Am unrhyw ymholiadau cyffredinol, cysylltwch â chanolfan cyswllt cwsmeriaid Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr:

Ffôn: 01656 643643
Oriau agor:

09:00 to 17:00 Dydd Llun i Ddydd Iau;
09:00 to 16:30 Dydd Gwener.

Chwilio A i Y