Accessibility links

1
Gwrandewch gyda Browsealoud
Dewis iaith

Trosglwyddo asedau cymunedol yn 'fwy hanfodol nag erioed'

Mae uwch gynghorwyr ar Gyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr yn annog mwy o sefydliadau, grwpiau chwaraeon a chynghorau tref a chymuned i wirfoddoli i gymryd drosodd y gwaith o redeg cyfleusterau poblogaidd fel toiledau, pafiliynau, meysydd chwarae a phethau eraill.

Mae'r alwad yn dilyn y penderfyniad anodd i gynyddu'r ffioedd ar gyfer defnyddio meysydd chwarae a phafiliynau chwaraeon ar draws y fwrdeistref sirol, a daw ymysg rhybuddion bod y cyngor wedi cyrraedd pwynt ble nad oes modd iddo lyncu costau i'r awdurdod o hyd at 80 y cant.

Yn dilyn ymgynghoriad cyhoeddus helaeth ar gynigion oedd wedi'u cynllunio i ddelio â'r diffyg o filiynau o bunnoedd yn yr arian y mae'r cyngor yn ei gael, mae'r penderfyniad yn un o nifer sy'n delio â'r modd y bydd rhai gwasanaethau anstatudol poblogaidd yn cael eu darparu yn y dyfodol.

  • Torri gwair: Bydd yn rhaid lleihau sawl gwaith y flwyddyn y mae'r gwair ar ochrau ffyrdd a glaswelltir agored yn cael ei dorri o saith i bump, a bydd yn dod i ben yn gyfan gwbl mewn rhai ardaloedd penodol.
  • Meysydd chwarae a phafiliynau chwaraeon: Bydd y ffioedd yn cynyddu o fis Medi 2020 ar gyfer defnyddio meysydd chwarae a phafiliynau chwaraeon sy'n cael eu rheoli gan y cyngor wrth i'r awdurdod geisio adfer y gost lawn o'u defnyddio. Bydd cyfleusterau sy'n dod o dan Drosglwyddiadau Asedau Cymunedol wedi'u heithrio.
  • Cronfa Ddatblygu: Bydd arian yn cael ei neilltuo ar gyfer cefnogi pobl ifanc neu bobl anabl sy’n defnyddio caeau chwarae a phafiliynau chwaraeon.
  • Meysydd chwarae plant: Bydd y cyngor yn parhau i ddarparu a chynnal a chadw pob un o'r 108 maes chwarae tra'n annog cynghorau tref a chymuned i gymryd cyfrifoldeb drostynt drwy drosglwyddo asedau cymunedol.
  • Clybiau bowlio: Bydd trefniadau grant gyda chlybiau bowlio yn dod i ben, a bydd y trefniadau les presennol yn cael eu rheoleiddio wrth i'r cyngor geisio adfer y gost lawn.
  • Caeau Newbridge: Bydd strategaeth unigryw yn cael ei datblygu er mwyn rheoli a rhedeg y gwahanol gyfleusterau sydd ar gael o amgylch Caeau Newbridge. 

Roedd 1,830 o ymatebion i'r ymgynghoriad, roedd 94 y cant o'r rhain yn datgan eu bod yn gwerthfawrogi'r cyfarpar chwarae i blant, ac roedd 71 y cant yn cefnogi'r syniad o gynghorau tref neu gymuned yn cymryd y cyfrifoldeb dros eu rhedeg.

Roedd ychydig dros hanner (51 y cant) y rhai wnaeth ymateb yn cytuno â'r cynnig i leihau torri gwair mewn mannau agored ac ar ochr ffyrdd, ac roedd 55 y cant yn credu y dylai rhai mannau agored gael eu gadael heb eu torri fel eu bod yn dychwelyd i fod yn gynefin mwy naturiol.

O ran cynyddu ffioedd er mwyn adfer y gost lawn o ddefnyddio 43 cae pêl-droed, 40 pafiliwn, 25 cae rygbi, 14 lawnt fowlio a chwe sgwâr criced y fwrdeistref sirol, roedd 47 y cant o'r rhai wnaeth ymateb o'r farn y dylai cynghorau tref a chymuned ystyried cymryd cyfrifoldeb dros redeg neu hunan-reoli cyfleusterau o'r fath, tra roedd 43 y cant yn credu y dylai'r cyfrifoldeb gael ei drosglwyddo i glybiau chwaraeon neu grwpiau cymunedol.

Trefnodd y cyngor yr ymgynghoriad ar y cynigion ar ôl datgelu y bydd yn rhaid adfer diffyg o £36.4m dros y pedair blynedd nesaf oherwydd gostyngiad yn y swm y mae'n ei dderbyn ar gyfer darparu gwasanaethau.

Yn y gorffennol roedd yr awdurdod yn darparu cymhorthdal ariannol o hyd at 80 y cant i glybiau pêl-droed, rygbi a chriced, ond rhybuddiodd na fyddai hyn yn bosib yn y dyfodol o ganlyniad i gyllidebau llai ac adnoddau cyfyngedig.

Un o elfennau mwyaf diddorol yr adborth i'r ymgynghoriad hwn yw ei fod wedi amlygu disgwyliad cynyddol y cyhoedd i gynghorau, sefydliadau a grwpiau cymunedol weithio gyda'n gilydd ar bob lefel er mwyn sicrhau bod cymunedau yn gallu parhau i elwa ar gyfleusterau fel hyn. Beth mae hyn yn ei olygu'n ymarferol yw ein bod ni angen i ragor o grwpiau cymunedol ddod ymlaen a gweithio gyda ni i ddatblygu trosglwyddiadau asedau cymunedol fydd yn helpu i gadw cyfleusterau ar agor ac ar gael.

Ar hyn o bryd rydyn ni mewn trafodaethau ynglŷn â 62 achos o drosglwyddo asedau cymunedol. Mae 17 o sefydliadau wedi cysylltu â'r cyngor ynglŷn â 98 o asedau gwahanol, ac mae'r rhan fwyaf o'r rhain wedi dod gan glybiau a chymdeithasau chwaraeon eisiau rheoli eu pafiliynau a'u meysydd chwarae eu hunain.

Ar hyn o bryd mae saith cyngor tref a chymuned yn prosesu ceisiadau ar gyfer cyfleusterau fel toiledau cyhoeddus, canolfannau cymunedol a meysydd chwarae, a chredaf ei bod yn deg dweud y byddwn yn gweld mwy o'r trosglwyddiadau hyn nes bod yr arian ar gyfer gwasanaethau cynghorau lleol yn cynyddu.

Cynghorydd Richard Young, Aelod Cabinet dros Gymunedau

Hoffwn ddiolch i bawb a gymerodd ran yn yr ymgynghoriad a'n helpodd ni i ddod i'n penderfyniad terfynol. O ganlyniad i'r cyfraniad hwn, rydyn ni wedi gallu llunio'r cynigion terfynol fel eu bod yn adlewyrchu adborth y cyhoedd cymaint â phosib. Doedd y penderfyniadau hyn ddim yn hawdd, a byddai'n llawer gwell gennyn ni fod mewn sefyllfa lle mae digon o adnoddau i barhau i'w darparu ar gost isel i'r defnyddwyr.

Rydyn ni'n derbyn ac yn deall bod cyfleusterau fel hyn yn werthfawr i gymunedau lleol, ond y gwir amdani yw bod ein sefyllfa ariannol yn golygu bod yn rhaid i'n hadnoddau gael eu canolbwyntio ar wasanaethau statudol y mae'n rhaid i ni eu darparu yn ôl y gyfraith, ac mae'r rhan fwyaf o'r rhain wedi eu cynllunio i ddiogelu aelodau mwyaf bregus y gymdeithas.

Bydd angen i ni weithio gyda'n gilydd i ddod o hyd i ffyrdd eraill o ddiogelu'r cyfleusterau cymunedol gwerthfawr hyn, ac er ei bod yn galonogol gweld cymaint o drafodaethau yn digwydd gyda grwpiau cymunedol, clybiau chwaraeon a chynghorau tref a chymuned, rydyn ni angen i ragor o sefydliadau ddod ymlaen a thrafod sut y gallan nhw hefyd helpu i gadw'r cyfleusterau hyn ar agor ac ar gael.

Arweinydd y Cyngor, Huw David

Am unrhyw ymholiadau cyffredinol, cysylltwch â chanolfan cyswllt cwsmeriaid Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr:

Ffôn: 01656 643643
Oriau agor:

09:00 to 17:00 Dydd Llun i Ddydd Iau;
09:00 to 16:30 Dydd Gwener.

Chwilio A i Y