Accessibility links

Gwrandewch gyda Browsealoud
Dewis iaith

Mannau gwyrdd i'w harchwilio o garreg eich drws

I nifer o breswylwyr ym mwrdeistref sirol Pen-y-bont ar Ogwr, mae ymarfer corff dyddiol wedi dod yn offer allweddol ar gyfer eu helpu nhw i ymdopi â bywyd yn ystod y cyfnod clo.

Boed yn gyfle i osgoi gwneud gwaith ysgol gartref am eiliad, neu symud o gwmpas ar ôl eistedd wrth eich desg drwy’r dydd, mae ymarfer corff yn cynnig buddion corfforol, meddyliol ac emosiynol.

Mae rheoliadau Llywodraeth Cymru yn nodi bod yn rhaid i chi wneud eich ymarfer corff yn yr awyr agored yn lleol. Dylai eich ymarfer corff ddechrau a gorffen o'ch cartref, oni bai fod gennych broblemau symudedd penodol.

Gallwch adael gartref cymaint ag yr hoffwch i ymarfer corff ar eich pen eich hun, gydag aelod o’ch aelwyd neu swigen gymorth a/neu ofalwr, a dydd Sadwrn 30 Ionawr, newidiodd y rheolau i ganiatáu pobl i ymarfer corff gydag un person o aelwyd arall.

Mae nifer o lefydd hardd i’w harchwilio ym mwrdeistref sirol Pen-y-bont ar Ogwr, yn ogystal â nifer o fannau gwyrdd ar draws yr ardal leol sydd ar gael ar eich stepen drws, gan ddilyn rheolau’r cyfnod clo.

Hefyd, fel rhan o’r Prosiect Ceidwad Natur, mae mwy i gadw golwg arno, ar ôl i gerfluniau derw gyda barddoniaeth gael eu gosod ar draws y fwrdeistref sirol.

Mae pump ohonynt wedi cael eu lleoli ym Mharc Bryngarw, a 10 arall wedi’u gwasgaru mewn mannau eraill o harddwch, yn cynnwys Wilderness Lakes, Gwarchodfa Natur Leol Coed Tremains a Pharc Calon Lân. Os ydych eisiau dod o hyd i'r cerflun agosaf i'ch cartref, gellir dod o hyd i restr lawn ar wefan Ceidwad Natur y cyngor.

Hefyd, mae gan y fwrdeistref sirol rai llochesau bywyd gwyllt mewn mannau annisgwyl.

Mae Gwarchodfa Natur Leol Frog Pond Wood yn drysor cudd, sydd ar gyrion Ystâd Ddiwydiannol Village Farm.

Mae'n berffaith ar gyfer teithiau cerdded byr, a byddwch yn teimlo fel eich bod wrth galon cefn gwlad Cymru, er gwaethaf yr hyn sydd o amgylch y safle. Coed derw ac ynn a geir yn y rhan fwyaf o'r goedwig, gyda phwll a rhai mannau gwlyb.

Yn Cwm Ogwr, mae troedffyrdd o amgylch Aber Fields, sy'n cael ei oruchwylio gan 'Geidwad y Caeau', ac mae gan Barc Bedford yng Nghefn Cribwr oddeutu 18 hectar o fannau gwyrdd, ac adfeilion Gwaith Haearn Cefn Cribwr o'r 18fed Ganrif ar gael i'w harchwilio.

Mae gan Barc Bywyd Gwyllt Maesteg byllau a throedffyrdd bywyd gwyllt, ac ym Mlaengarw ceir Parc Calon Lân, sydd wedi cael ei greu gan waith glo wedi ei adfer, ac mae'n llawn cerfluniau, coetir a throedffyrdd sy'n ymestyn drwy'r mynyddoedd.

Mae gan Goetir Ysbryd Llynfi, sydd wedi ei leoli ar gyn safle diwydiannol ar elltydd Cwm Llynfi Uchaf, droedffyrdd, llwybrau rhedeg a beicio, a llwybrau ceffylau. Mae'r tirlun amrywiol yn cynnwys pyllau, corstir a rhostir.

Mae gan ganol tref Pen-y-bont ar Ogwr ei gwarchodfa natur ei hun hyd yn oed. Ar lan Afon Cwm Ogwr mae Gwarchodfa Natur Leol Craig y Parciau, sy'n lloches i fywyd gwyllt, gyda sawl troedffordd. Mae Caeau Newbridge dafliad carreg i ffwrdd hefyd.

Ym Mracla, mae gwarchodfa natur leol Coed Tremains yn goedwig hawdd ei chyrraedd yng nghanol y dref, gyda throedffyrdd diddorol i'w harchwilio.

Mae Wilderness Lakes ym Mhorthcawl yn cynnig oddeutu naw hectar o barcdir hyfryd, a nifer o gynefinoedd rhannol-naturiol o amgylch y llyn. Mae coetir llydanddail rhannol-naturiol wedi ei sefydlu ar ynysoedd y llyn, gyda phrysgoed ar yr ymylon, a choed llydanddail wedi eu plannu ar ei lannau.

Drwy weithio ar y cyd gyda nifer o sefydliadau a grwpiau o ddefnyddwyr lleol, megis y gymdeithas randir leol, mae'r parc wedi ennill statws Baner Werdd ers sawl blwyddyn.

Yn y cyfamser, mae llwybr cerdded newydd wedi cael ei greu yn Llangrallo, ar ôl i Ramblers Cymru weithio gyda Chyngor Cymunedol Llangrallo Isaf a Chyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr.

Mae'r 'Llwybr Iach ac Actif' cylch newydd yn 2.5 milltir o hyd, ac yn rhoi cyfle i gerddwyr weld cefn gwlad bryniog a chlystyrau bach o goed nad oes llawer wedi eu harchwilio o'r blaen.

I ddysgu mwy am y prosiect, ewch i Gyngor Cymunedol Llangrallo Isaf, neu lawrlwythwch fap yn: https://www.ramblers.org.uk/coychurchlower

Gellir dod o hyd i lwybrau difyr eraill ar wefan y cyngor yn cynnwys teithiau y gall preswylwyr eu mwynhau os ydynt yn byw mewn llefydd megis Cwm Garw, Corneli, Cwm Llyfni, Notais, Tondu ac Y Pîl.

Dywedodd Arweinydd y Cyngor, Huw David: "Rydym yn lwcus iawn o'r cyfoeth o fannau gwyrdd sydd o'n cwmpas ym mwrdeistref sirol Pen-y-bont ar Ogwr - nid ydych angen defnyddio'r car i fwynhau'r natur a'r bywyd gwyllt o'n cwmpas.

"Mae ymarfer corff yn chwarae rhan bwysig yn ein cadw ni'n iach yn gorfforol ac yn feddyliol, ond o dan gyfyngiadau lefel pedwar presennol, dylai gychwyn a gorffen o'ch cartref.

"Peidiwch â gyrru i unman i ymarfer corff, oni bai fod gennych broblemau symudedd neu iechyd penodol. O dan yr amgylchiadau presennol, dylid gwneud taith i'r lleoliad hygyrch agosaf mwyaf cyfleus, ac ni ddylid gwneud teithiau hir oni bai ei fod yn gwbl angenrheidiol. Mae'r heddlu'n parhau i stopio cerbydau i wneud gwiriadau ar hap, ac yn rhoi dirwyon i'r rhai sy'n torri'r rheolau.

"Mae coronafeirws yn dal yn bresennol yn ein cymunedau, ac mae gan bob un ohonom ddyletswydd i gadw ni ein hunain, ein teuluoedd, ffrindiau a chymdogion mor ddiogel â phosib.

"Pan godir cyfyngiadau'r cyfnod clo, ceir cyfle i archwilio rhannau eraill o'n bwrdeistref sirol hardd yn ddiogel."

I ddod o hyd i'ch man gwyrdd agosaf, ewch i wefan gwarchodfeydd natur y cyngor.

Frog Pond Wood, Y Pîl

Chwilio A i Y