Y Comisiwn Brenhinol ar Hen Gofebau a Chofebau Hanesyddol Cymru

Mae gan y Comisiwn Brenhinol, a sefydlwyd gan hawl frenhinol yn 1908, rôl genedlaethol yn rheoli treftadaeth archeolegol, adeiledig a morol Cymru fel cychwynnydd, curadur a chyflenwr gwybodaeth awdurdodol ar gyfer penderfynwyr, ymchwilwyr unigol, corfforedig a llywodraethol a'r cyhoedd yn gyffredinol.

I gyflawni ei rôl, mae'r Comisiwn Brenhinol yn cydosod gwybodaeth drwy arolygu, cofnodi a dehongli safleoedd, strwythurau a thirluniau archeolegol a hanesyddol daearol a morol, yn enwedig y rhai o bwysigrwydd cenedlaethol neu leol sy'n cael eu bygwth gan ddinistriad.

Ei nod strategol, sy'n unigryw iddo, yw creu a chynnal archif gynhwysfawr a deinamig ar ffurf Cofnod Cofebau Cenedlaethol, sy'n cynnwys mynegai i gofnodion o safleoedd a chofebau rhanbarthol.

Mae'r Comisiwn Brenhinol yn cyhoeddi cwmpas a chanlyniadau ei ymchwiliadau. Mae cyfrolau diweddar yn cynnwys astudiaethau pwysig o ddiwydiannau copr a chysylltiedig ardal Abertawe a chestyll canoloesol diweddarach Morgannwg, yn ogystal â chyhoeddiadau byrrach ar y gaer-bryn Oes Haearn ym Mhendinas, Aberystwyth a cheiri Fictoraidd Aber Hafren. Gwneir defnydd ehangach o'r rhyngrwyd i ledaenu newyddion o weithgareddau'r Comisiwn a chanlyniadau ei ymchwil.

Mae amrywiaeth eang o sefydliadau'n cymryd mantais o statws pwysig y Comisiwn fel ymgynghorydd ar arolygu, dehongli, cadw a gwarchod cofebau ac adeiladau hanesyddol. Mae ei brofiad helaeth a'i staff tra medrus yn ei roi mewn sefyllfa dda i gyflawni ei ddyletswyddau eraill, sef gosod safonau a darparu cyfarwyddyd a chyllid i sefydliadau eraill ac unigolion i arolygu, cofnodi a dehongli tirluniau archeolegol ac adeiladau hanesyddol Cymru.

Y Grwp Sioraidd

Mae'r Grwp Sioraidd yn elusen gofrestredig ac yn gymdeithas amwynderau cenedlaethol statudol. Bodola i ddiogelu adeiladau, cofebau a pharciau Sioraidd ac annog dealltwriaeth a gwerthfawrogiad o dreftadaeth Sioraidd. Ymysg cyhoeddiadau'r corff mae adroddiadau ymgyrchu, canllawiau ar wahanol agweddau adfer tai a chylchgrawn blynyddol yn canolbwyntio ar hanes pensaernïol y cyfnod. Trefnir darlithoedd, teithiau cerdded a theithiau eraill i aelodau. I ymuno â'r Grwp Sioraidd neu am fwy o wybodaeth, cysylltwch â ni.

Y Gymdeithas Pridd

Datganiad cennad y Gymdeithas Pridd Mae'r Gymdeithas Pridd wedi bod yn ymchwilio a hybu ffermio organig fel rhywbeth allweddol i amaethyddiaeth gynaliadwy ers 1946 ac mae ei symbol yn adnabyddus iawn erbyn hyn fel gwarant cwsmer o ansawdd organig.
• Defnyddiwyd ein harbenigedd organig ar gyfer datblygu ardystiad coedwigaeth hefyd. Mae 30,000 aelod a chefnogwr yn cefnogi ein hymgyrch am ffermio organig a defnydd tir cynaliadwy.
• Cynhyrchwn ddau gyhoeddiad bob tri mis: Living Earth, cylchgrawn i aelodau ac Organic Farming, y prif bapur ar gyfer cynhyrchwyr organig a ddarllennir mewn mwy na 30 gwlad.

Gweithgareddau
• Mae aelodau a chefnogwyr yn helpu i ariannu ein gweithgareddau ac maent wrthi'n gweithredu newid yn lleol hefyd
• Gwybodaeth ac addysg trwy gyhoeddiadau, taflenni a chylchgronau
• Digwyddiadau fel seminarau, teithiau fferm, sioeau ac areithiau
• Gweithio mewn partneriaeth â sefydliadau eraill
• Dylanwadu ar wneuthurwyr polisi a ffurfwyr barn a'u lobïo
• Gwaith cynghorol gyda ffermwyr, gwneuthurwyr, awdurdodau lleol a grwpiau sydd â diddordeb mewn datblygu economïau bwyd cynaliadwy
• Ymgyrchoedd ar feysydd megis peirianneg genetig a defnyddio antibiotigau mewn ffermio dwys

Egwyddorion organig
• Dros yr 50 mlynedd ddiwethaf, mae'r Gymdeithas Pridd wedi chwarae rôl arweiniol mewn datblygu safonau organig byd-eang. Mae'r Ffederasiwn Rhyngwladol o Fudiadau Amaeth Organig yn gyfrifol am sicrhau dealltwriaeth gyffredin ac arfer cynhyrchu bwyd organig.

Safonau organig
• Mae'r Gymdeithas Pridd wedi bod yn datblygu safonau ar gyfer cynhyrchu bwyd organig ers 1972. Roedd y ddogfen safonau gyntaf yn ddatganiad bras o egwyddorion ac yn oddeutu 10 tudalen. Mae safonau cyfredol yn dal i ddilyn yr egwyddorion hyn ond mae 110 o dudalennau o arfer gorau. Rhennir y ddogfen yn adrannau o bethau a argymhellir, a ganiateir, a gyfyngir ac a waherddir.

Ymddiriedolaeth Adareg Brydeinig

Yr Ymddiriedolaeth Adareg Brydeinig yw prif gorff ymchwil adareg y DU. Ers 1933, mae miloedd o aelodau a gwirfoddolwyr yr ymddiriedolaeth (BTO) wedi helpu gydag amryw brosiect a gynlluniwyd i fesur poblogaethau adar ym Mhrydain ac Iwerddon. Mae'r bartneriaeth hon rhwng gwirfoddolwyr a gwyddonwyr yn ein pencadlys yn Thetford, Norfolk yn unigryw. Y data a gesglir yn genedlaethol yw'r unig ddarlun gwir sydd gennym ar gyfer gweld pa mor dda mae ein hadar yn ei wneud o flwyddyn i flwyddyn.

Mae'r BTO yn cynnal sawl arolwg, gan gynnwys:
• Gwylio Adar Gardd - arolwg cenedlaethol poblogaidd yn cynnwys cyfrif adar mewn gerddi
• Arolwg Adar sy'n Bridio - arolwg cenedlaethol blynyddol o adar bridio, a ariannwyd ar y cyd gan y BTO a'r JNCC, sef corff gwarchod cadwraeth y llywodraeth, a'r RSPB
• Cynllun Cofnodi Nythod - arolwg poblogaidd sy'n mesur llwyddiant nythu adar Prydain

Trefnir sawl arolwg arbennig gan y BTO, rhai ohonynt yn astudiaethau tymor byr yn edrych ar faterion penodol neu'n cynnal arolygon cenedlaethol ar rywogaeth benodol fel y crëyr, yr alarch mud a'r hebog tramor.

Ymddiriedolaeth Adeiladau Crefyddol Cymru

Gwarchod a hybu treftadaeth adeiledig grefyddol Cymru.

Pam sefydlwyd yr Ymddiriedolaeth?
Sefydlwyd Ymddiriedolaeth Adeiladau Crefyddol Cymru i ymdrin â rhai o'r problemau difrifol sy'n wynebu ein hetifeddiaeth gyfoethog o adeiladau crefyddol. Diogelir rhai o'n prif asedau hanesyddol ar gyfer cenedlaethau i ddod tra bod yr Ymddiriedolaeth yn delio hefyd â'r llu o broblemau sy'n wynebu'r rhai sy'n gyfrifol am ofalu am dreftadaeth adeiladau crefyddol Cymru.

Cefndir
Ym mis Mai 1993, argymhellodd Pwyllgor Materion Cymreig Ty'r Cyffredin sefydlu Cronfa Eglwysi a Chapeli Gwag ar gyfer Cymru. Yn 1994, ffurfiwyd gweithgor, a noddwyd gan CADW, i arolygu capeli hanesyddol gwag a'u dyfodol. Argymhellodd yr adroddiad a ddeilliodd o hyn ym mis Medi 1996 sefydlu corff newydd - ymddiriedolaeth elusennol annibynnol - i gadw capeli hanesyddol pwysig ar gyfer cenedlaethau i ddod a bod yn gorff cynghorol a ffynhonnell wybodaeth.

Sefydlwyd yr Ymddiriedolaeth i weithredu argymhellion adroddiad 1996 a darparwyd cyllid ar ei chyfer gan CADW: Cofebau Hanesyddol Cymru. Derbynia'r Ymddiriedolaeth arian gan amrywiaeth o ffynonellau, gan gynnwys CADW, y Lotri Treftadaeth, y Gronfa Treftadaeth Bensaernïol, yr Ymddiriedolaeth Pererinion a rhoddion eraill.

Amcanion a Nodau
Amcan yr Ymddiriedolaeth yw hybu a symud treftadaeth grefyddol a chysylltiedig Cymru yn ei blaen drwy:
• gaffael adeiladau crefyddol gwag pwysig a sicrhau eu cadwraeth i'r safonau uchaf.
• darparu cyngor a gwybodaeth i'r rhai hynny sy'n berchen neu sy'n gyfrifol am gapeli ac adeiladau crefyddol eraill ac unrhyw un arall â diddordeb.
Mae cyfrifoldeb yr Ymddiriedolaeth yn cwmpasu adeiladau o bob alwad a ffydd, heblaw am yr Eglwys yng Nghymru, sydd â'i chynllun ei hun ar y cyd â Chyfeillion Eglwysi Heb Gyfeillion a CADW.

Caffael Adeiladau
Ceisia'r Ymddiriedolaeth gaffael nifer gyfyng o adeiladau hanesyddol gwag, fel perchennog os mai dyna'r gobaith olaf. Arweinir graddfa'r gweithgareddau gan dri phrif ffactor:
• nifer yr adeiladau sy'n cwrdd â meini prawf caffael yr Ymddiriedolaeth
• nifer yr adeiladau a gynigir i'r Ymddiriedolaeth
• yr adnoddau a'r cyllid sydd ar gael i'r Ymddiriedolaeth

Yn y lle cyntaf, rhoddir blaenoriaeth ar ganolbwyntio ar o leiaf un caffaeliad llwyddiannus a nodi caffaeliadau pellach. Trwsir a chedwir adeiladau a gaffaelir gan yr Ymddiriedolaeth a byddant ar agor i ymwelwyr ynghyd â rhaglen o weithgareddau priodol a luniwyd yn unol â math a lleoliad yr adeilad. Mae cefnogaeth leol yn hanfodol a bydd pwyllgorau lleol neu grwpiau cefnogi'n cael eu ffurfio.

Ymchwil a Gwybodaeth
Mae llawer o bobl sy'n berchen neu sy'n gyfrifol am adeiladau crefyddol hanesyddol yng Nghymru angen cyngor, gwybodaeth a chymorth, pa un a yw'r adeilad yn cael ei ddefnyddio fel man addoli neu at bwrpasau eraill.
Sefydlwyd yr Ymddiriedolaeth felly i fod yn gorff ymgynghorol a ffynhonnell o wybodaeth i ddarparu cyngor am gyllido, cynllunio a materion cadwraeth a defnyddiau newydd posibl ar gyfer adeiladau. Anela'r Ymddiriedolaeth at ddarparu'r gwasanaeth gwybodaeth drwy ddatblygu a chynhyrchu gwybodaeth, datblygu cysylltiadau ag asiantaethau a sefydliadau eraill sy'n gweithio yn y sector hwn, cydweddu ac estyn eu gwaith a bydd hefyd yn ceisio creu a datblygu rhwydweithiau a rhannu syniadau. Bydd lefel a math y gwasanaeth a ddarperir yn dibynnu ar yr adnoddau a geir gan yr Ymddiriedolaeth.

Ymddiriedolaethau Bywyd Gwyllt

Y bartneriaeth hon yw prif elusen cadwraeth y DU sy'n hollol ymroddedig i fywyd gwyllt. Yn gweithio ar lefel genedlaethol a lleol, rydym yn rhwydwaith o 46 elusen bywyd gwyllt annibynnol a mwy na 100 o grwpiau bywyd gwyllt trefol. Mae gennym aelodaeth o 325,000 oedolyn ac 20,000 plentyn.

Cynllun 10-pwynt yr Ymddiriedolaethau Bywyd Gwyllt:
• Gwybodaeth bioamrywiaeth - casglu a chofnodi data biolegol
• Rheoli tir - rheoli mwy na 2,300 gwarchodfa natur yn y DU, yn cwmpasu rhyw 80,000 hectar, i wella ansawdd y safleoedd hyn ar gyfer bywyd gwyllt a phobl
• Amaethyddiaeth - ymgyrchu dros fwy o anogaeth am ffermio sy'n gydnaws â bywyd gwyllt. Cynghori a chynorthwyo ffermwyr yn lleol
• Dwr a gwlyptir - blaenoriaeth ar gyfer cadw ac adfer gwlyptir, codi ymwybyddiaeth o bwysigrwydd dwr
• Cefnogi bywyd gwyllt - ymgyrchu'n galed ar lefel leol, rhanbarthol, cenedlaethol a rhyngwladol i ddiogelu bywyd gwyllt
• Morol - trwy ein Cyd-Raglen Forol â'r WWF, gweithiwn tuag at well gadwraeth forol, gan ganolbwyntio ar lygredd, gorbysgota a dal pysgod diangen
• Gwneud bioamrywiaeth yn fwy perthnasol i bobl - cynyddu dealltwriaeth, gwerthfawrogiad a mwynhad pobl o fywyd gwyllt a chynnwys plant drwy Wildlife Watch a rhaglenni eraill
• Cynefinoedd pwysig - canolbwyntio ymdrechion ar 10 cynefin o Gynllun Bioamrywiaeth y DU. Ar gyfer pob cynefin, mae'r Ymddiriedolaethau Bywyd Gwyllt yn sefydlu a gweithredu targedau a chynlluniau gweithredu
• Rhywogaethau pwysig - canolbwyntio ar fwy na 28 rhywogaeth rydym yn bartner arweiniol ar eu cyfer dan Gynllun Bioamrywiaeth y DU
• Cynllunio Gweithredu Bioamrywiaeth - mae'r Ymddiriedolaethau Bywyd Gwyllt wedi chwarae rhan annatod yn y broses o ddatblygu cynlluniau gweithredu bioamrywiaeth â phartneriaid ar bob lefel

Parhawn i hybu'r broses hon fel ffordd allweddol o warchod bioamrywiaeth ledled y DU.

Ymddiriedolaeth Bywyd Gwyllt De a Gorllewin Cymru

Mae angen eich cefnogaeth arnom - ymunwch â ni nawr

Mae Ymddiriedolaeth Bywyd Gwyllt De a Gorllewin Cymru'n sefydliad o aelodau, ar agor i unrhyw un sy'n poeni am gadwraeth bywyd gwyllt a diogelu cynefinoedd yr ardal.

Ei hamcanion yw:
• Hybu cadwraeth bywyd gwyllt yn Ne a Gorllewin Cymru
• Cael tir lle bo bywyd gwyllt mewn perygl a'i reoli fel gwarchodfa natur
• Cynyddu ymwybyddiaeth a dealltwriaeth y cyhoedd o gadwraeth bywyd gwyllt a chynnig cyngor i ffermwyr, awdurdodau lleol a pherchnogion tir eraill
• Darparu cyfleusterau i hybu mwynhau bywyd gwyllt yn ein gwarchodfeydd.

Yn ogystal â'r wybodaeth bod eu haelodaeth yn helpu i hybu diogelwch bywyd gwyllt yn eu hardal leol, mae aelodau'n cael 'Wildlife', cylchgrawn lliw gan ymddiriedolaethau bywyd gwyllt De Cymru a 'Natural World', cylchgrawn ymddiriedolaethau bywyd gwyllt y DU. Mae cyfle hefyd i gymryd rhan mewn ystod eang o ddigwyddiadau a gweithgareddau ledled yr ardal.

Rheolwn fwy na 100 gwarchodfa natur ar draws pedair sir, mae llawer ohonynt ym Mhen-y-bont ar Ogwr a'r cylch. Mae ein swyddfa Pen-y-bont ar Ogwr yng Ngwarchodfa Natur Parc Slip, Tondu, Pen-y-bont ar Ogwr - dewch i'n gweld ni.

Ymddiriedolaeth Cadw Ystlumod

Yr Ymddiriedolaeth Cadw Ystlumod (YCY) yw'r unig gorff sy'n hollol ymroddedig i gadw ystlumod a'u cynefinoedd yn y DU ac yn gweithio i alluogi pobl ac ystlumod i fyw gyda'i gilydd.

Mae YCY yn gweithio i gadw a gwella poblogaethau cynaliadwy ac amrywiaeth o ystlumod a chadw eu cynefinoedd i bawb eu mwynhau. Yn holl feysydd ei waith, bydd YCY yn dysgu a chynnwys pobl yn rhyfeddod byd yr ystlumod a'u cadwraeth.

Mae'r Ymddiriedolaeth Cadw Ystlumod yn helpu ystlumod drwy:
• ymgyrchu i gadw ystlumod - galluogi gweithredu lleol drwy rwydwaith cenedlaethol o wirfoddolwyr
• annog cefnogaeth am ecolog ystlumod a monitro poblogaethau ystlumod
• gweithredu fel partner arweiniol ar gyfer y pedwar cynllun gweithredu bioamrywiaeth ystlumod cenedlaethol
• addysgu a chefnogi pobl sy'n darganfod ystlumod yn eu heiddo
• annog pawb i werthfawrogi a mwynhau ystlumod

Mae gwybodaeth bellach ar gael drwy ffonio'r Llinell Gymorth Genedlaethol ar 0845 1300 228 neu drwy fynd i wefan YCY www.bats.org.uk.

Ymddiriedolaeth Ddinesig Pen-y-bont ar Ogwr

Pwy ydyn ni?

Ein nod yw monitro'r hyn y mae eraill yn ei wneud i dref Pen-y-bont ar Ogwr a rhoi pwysau ar y bobl iawn i adfer pethau sy'n mynd o le neu pan ystyriwn fod angen mynd i gyfeiriad penodol. Ceisiwn amlygu'r hyn sydd gennym o werth yn y dref a pheri i bobl feddwl a gweithredu, o bosibl.
I wneud hyn, rhaid i ni gael cefnogaeth ein haelodau. Po fwyaf a swnllyd ein haelodau, y mwyaf tebygol y bydd y gallwn wneud rhywbeth. Ceisiwn roi gwybod i aelodau'r hyn sy'n digwydd trwy ein newyddlen a gyhoeddir 2 neu 3 gwaith y flwyddyn a thrwy gynnal cyfarfodydd cymdeithasol a chyffredinol mor aml â phosibl. Ar wahân i'rr cyfarfod blynyddol cyffredinol ym mis Hydref, ceisiwn drefnu un neu ddau fore coffi, swper aelodau ac un cyfarfod â siaradwr. Ein prif ddigwyddiad arall yw cymryd rhan yn Niwrnod Treftadaeth Ewrop ym mis Medi a gydlynir gan Ymddiriedolaeth Ddinesig Cymru lle trefnwn agor adeilad nad yw'n hygyrch fel arfer.
Gwneir y rhan fwyaf o'r gwaith gan aelodau pwyllgor sy'n cyfarfod unwaith y mis. Fodd bynnag, mae aelodau'n monitro ceisiadau cynllunio bob wythnos ac yn mynd i gyfarfodydd gyda swyddogion y Cyngor, ayb.

Rydym yn rhan o Ymddiriedolaeth Ddinesig Cymru ac Ymddiriedolaeth Ddinesig y DU. Cawn ein cynrychioli ar Is-Bwyllgor Adfywio'r Cyngor a'r Siambr Fasnach.

Gwobrau

Er ei fod yn haws codi mater pan fo rhywun yn ei feirniadu, rydym hefyd yn mwynhau rhoi clod. Rydym yn cynnig gwobrau (plac neu dystysgrif) i bobl a chyrff sydd wedi gwneud rhywbeth gwerthfawr i wella'r dref.

Ymgyrch dros Ddiogelu Cymru Wledig

Mae'r Ymgyrch dros Ddiogelu Cymru Wledig wedi bod yn weithredol yng Nghymru ers mwy na 70 mlynedd. Mae'n credu bod mannau agored a phrydferthwch cefn gwlad Cymru'n ategu at bopeth arall, yr economi, cymunedau a diwylliant. Mae'r sefydliad yn ymgyrchu i ddiogelu a gwella tirlun Cymru, gan gynnwys cadw pensaernïaeth frodorol, yn enwedig adeiladau fferm sy'n bwysig yn eu cyd-destun tirluniol. Anelwn at addysgu pobl am holl agweddau diogelu tirlun a dylanwadu barnau ac agweddau i gefnogi'r nodau hyn.

Croesawn aelodau newydd i'n cangen a byddai ein Hysgrifennydd Mr R J Simpson (Ffôn: 02920 891165) yn falch o roi gwybodaeth bellach i unrhyw ddarpar aelodau.

Yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol

Sefydlwyd yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol yn 1895 i gadw tir a daliadau o ddiddordeb prydferthwch neu wyddonol er budd y genedl ac oherwydd nodweddion naturiol a bywyd anifeiliaid a bywyd gwyllt. Dyma'r sefydliad cyntaf ym Mhrydain â gofyn statudol i gadw bywyd gwyllt a nodweddion geolegol yng nghefn gwlad. Ar hyn o bryd, mae'r Ymddiriedolaeth yn diogelu ystad o fwy na 272,000 hectar o dir y mae 28% ohono'n safleoedd penodedig. Dan ddiogelwch yr Ymddiriedoaleth, mae 475 safle o ddiddordeb gwyddonol arbennig yng Nghymru a Lloegr, 12 yng Ngogledd Iwerddon, 32 gwarchodfa natur genedlaethol, dwy warchodfa forol a mwy na 60 gwarchodfa natur o bwysigrwydd lleol. Mae 20% o safleoedd Ramsar y DU (gwlyptir o bwysigrwydd rhyngwladol) yn cynnwys tir yr Ymddiriedolaeth.

Yn y blynyddoedd diwethaf, mae'r Ymddiriedolaeth wedi dod yn fwyfwy ymwybodol na ellir cynnal buddiannau cadwraeth yn wyneb dirywio'r amgylchedd naturiol a dynol ehangach. Mae'r Ymddiriedolaeth yn ymroddedig i ddylanwadu ar reolaeth yr amgylchedd cyfan, drwy ddatblygu arfer gorau ar ei safleoedd ei hun a thrwy hybu atebion 'gwyrdd' i wleidyddion, ymarferwyr a'r cyhoedd. Mae enghreifftiau o'i hegwyddorion amgylcheddol ar waith yn bodoli ar sawl safle, gan gynnwys gwresogi daearwresol, ynni dwr, systemau carthffosiaeth gwelyau cyrs a garddio heb fawn.

Gallwch gymryd rhan yng ngwaith cadwraeth yr Ymddiriedolaeth drwy wirfoddoli naill ai'n lleol neu ar wyliau gweithio (ewch i www.nationaltrust.org.uk/volunteering neu ffoniwch Swyddog Cymuned a Gwirfoddoli Cymru ar 01492 860123).

Am wybodaeth bellach ar gadwraeth natur ac arferion amgylcheddol yr Ymddiriedolaeth, ewch i www.nationaltrust.org.uk/environment

Ysgolion Amgylcheddol

Cynllun Gwobrau Ysgolion Amgylcheddol
System rheolaeth amgylcheddol ar gyfer ysgolion cyfan sy'n hybu ymwybyddiaeth amgylcheddol, dinasyddiaeth a datblygiad cynaliadwy.

Mae cofrestru a holl ddeunyddiau am ddim i ysgolion ac ar gael yn Gymraeg neu Saesneg.

Wedi ei fodelu ar y system ISO 14001, disgyblion sy'n chwarae'r prif rôl wrth wneud penderfyniadau a gweithredu ar ran yr ysgol a gwella'r gymuned. Datblygu Tiroedd Ysgol yw un o'r 7 thema bosibl. Mae materion cynaladwyedd eraill yn cynnwys sbwriel, gwastraff, ynni, cludiant, byw'n iach a dwr. Mae'r rhaglen yn drefnedig iawn ac yn hybu partneriaeth ag asiantaethau allanol ar gyfer sefyllfa a blaenoriaethau penodol pob ysgol.

Gweithia disgyblion tuag at y wobr Baner Werdd Ewropeaidd a asesir bob dwy flynedd. Mae mwy na 500 ysgol wedi cofrestru ar gyfer y rhaglen yng Nghymru ac mae oddeutu 65 yn chwifio'r faner.