Cadwch Gymru'n Daclus

Sefydlwyd y prosiect Afonydd Glân/Clean Rivers yn 1991 fel Prosiect Atal Sbwriel De Cymru. Roedd yn brosiect arbrofol yn canolbwyntio ar ddatblygu system o arfer gorau ar gyfer symud ac atal sbwriel yn yr Afon Tâf. Gan nad oes unrhyw sefydliad unigol yn gyfrifol am symud sbwriel o systemau afonydd, mabwysiadwyd partneriaeth rhwng Cadwch Gymru'n Daclus, yr hen Awdurdod Afonydd Cenedlaethol, cynghorau lleol, Asiantaeth Datblygu Cymru ac Amgylchedd Cymru. Canolbwyntiodd y gwaith cynnar ar ddefnyddio contractwyr i dynnu sbwriel o'r Afon Tâf a chlirio oddeutu 1,000 tunnell o sbwriel a rwbel o lan yr afon yn 1992/3. Casglodd ail-asesiad o'r prosiect nad oedd gwaith clirio ar raddfa fawr yn gynaliadwy. Felly, yn 1995, datblygodd y prosiect i alluogi cymunedau lleol i fabwysiadu a chanolbwyntio ar ofalu am eu hafonydd. Ers hynny, mae'r prosiect wedi ehangu i gwmpasu sawl talgylch arall ledled Cymru a gelwir ef yn Afonydd Glân/Clean Rivers.

• Amcan cyffredinol Afonydd Glân/Clean Rivers yw gwella ymddangosiad afonydd yng Nghymru. I wneud hyn, mae'r prosiect yn gweithio gyda chontractwyr, gwasanaethau prawf, busnesau lleol ac, yn bwysicaf, grwpiau gofal afonydd lleol.
• Anogir grwpiau gofal afonydd i fabwysiadu darnau o afonydd a chreu cynllun rheoli'n nodi prosiectau y dymunant eu cyflawni. Gallant gynnwys clirio sbwriel, cael gwared ar lysiau'r dial, adfer llwybrau troed, adeiladu blychau adar, llwyfannau pysgota, gosod cloddiau a gwelliannau cynefin cyffredinol.
• Cefnogir y grwpiau gan swyddog prosiect sy'n darparu gwybodaeth, hyfforddiant a chymorth ymarferol iddynt. Mae grant bach ar gael i helpu grwpiau i brynu cyfarpar.

Canolfan Gwlyptir Genedlaethol, Cymru

Lleolir y Ganolfan Gwlyptir Genedlaethol, Cymru yn Llanelli, ar lan gogleddol Mornant Porth Tywyn a gydnabyddir fel yr aber gorau ar gyfer adar y dwr ac adar hirgoes yng Nghymru. Penodwyd yr ardal yn safle Ramsar, yn safle o ddiddordeb gwyddonol arbennig ac mae'n ymgeisio am ardal gadwraeth arbennig.

Mae'r Ganolfan yn un o naw canolfan ymwelwyr a gynhelir gan yr Ymddiriedolaeth Adar Dwr a Gwlyptiroedd, sef yr elusen ryngwladol fwyaf yn y DU sy'n ymroddedig i gadw gwlyptiroedd. Ei nod yw cadw gwlyptiroedd a'u bioamrywiaeth.

Mae canolfannau'r elusen yn derbyn bron i filiwn ymwelydd y flwyddyn â gwlyptiroedd gwyllt trawiadol a chasgliadau o adar dwr dan fygythiad a diwrnodau gwych sy'n dod â bywyd gwyllt a phobl at ei gilydd. Mae ein canolfannau'n adnoddau addysgol unigryw sy'n arwain pobl o ymwybyddiaeth i weithredu.

Mae safleoedd yr elusen yn enghreifftiau byw o gadwraeth ar waith. Rheolir oddeutu 2,000 hectar o warchodfeydd adar, gan gynnwys 6 safle o ddiddordeb gwyddonol arbennig, 5 ardal diogelwch arbennig a 5 safle Ramsar. Mae ein rhaglenni Rhywogaeth dan Fygythiad, Cynefinoedd a Phobl yn helpu i ddiogelu dyfodol gwlyptiroedd ac adar dwr mwyaf bregus y byd, drwy reoli, cefnogi a chreu cynefinoedd, bridio a rhaglenni addysg gyhoeddus.

Darpara rhaglen ymchwil yr elusen y wybodaeth sydd ei hangen i weithredu ar ran cadwraeth ac ymgynghori ar brosiectau gwlyptir ledled y byd o Asia trofannol i'r Artig uchaf.

Canolfan Technoleg Amgen (CTA)

Mae'r Ganolfan Technoleg Amgen yn ymwneud â chwilio am dechnolegau a ffyrdd o fyw sy'n ecolegol gynaliadwy. Fel canolfan arddangos ac addysgu, ymchwilydd a darparwr gwybodaeth, mae'r Ganolfan yn anelu at roi gwybodaeth a galluogi pobl i leihau eu heffaith ar y Ddaear.

Fel canolfan-eco orau Ewrop, mae CTA wedi cael enw fel elusen amgylchedd a arweinir gan atebion. Wedi ei lleoli ar hen chwarel ar ymylon deheuol Parc Gwledig Eryri yng Nghanolbarth Cymru, mae'r safle 40 erw'n darparu enghraifft fyw a gweithredol o ddyfodol cynaliadwy. Yn gweithio mewn harmoni â natur, mae CTA yn profi, byw ac arddangos ffynonellau ynni cynaliadwy, cadw ynni, adeiladau amgylcheddol, tyfiant organig a systemau carthffosiaeth amgen.

Mae CTA yn croesawu 70,000 o ymwelwyr y flwyddyn ac yn cyflogi 40 staff â chymwysterau amgylcheddol gwych. Ers agor i'r cyhoedd yn 1975, mae ei gweithgareddau wedi ehangu i gwmpasu amrywiaeth o wasanaethau arbenigol, gan gynnwys rheoli canolfan ymwelwyr, darparu gwybodaeth ac ymgynghoriaeth, ymchwil a dyfeisgarwch, rhaglenni addysg i ysgolion, prifysgolion a busnesau, cyrsiau preswyl, cyhoeddiadau ac archebu post. Mae gan y Ganolfan ymagwedd gyfannol at ei gwaith, yn cyfuno syniadau ac arfer yn ymwneud â defnydd tir, lloches, cadw a defnyddio ynni, diet ac iechyd, rheoli gwastraff ac ailgylchu. Trwy ei chymuned breswyl a threfniant gwaith, mae'r Ganolfan yn ymroddedig i weithredu egwyddorion cydweithredol ac arferion amgylcheddol gyraeddadwy.