Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr,Y Swyddfeydd Dinesig, Stryd yr Angel, Pen-y-bont ar Ogwr, CF31 4WB

Ffôn: 01656 643643
Cyfnewid Testun:
18001 01656 643643
Fax: 01656 668126
Email: talktous@bridgend.gov.uk
Sign Video BSL Live

Oriau agor
Ddydd Llun i ddydd Iau 8.30am - 5.00pm
Ddydd Gwener 8.30am - 4.30pm

Sut i dodd o hyd i ni

Cyngor ynghylch bwlio yn yr ysgol

Bullying

Fe ŵyr pawb fod bwlio yn yr ysgol yn beth ofnadwy. Ond sut mae gwybod pan fo plentyn yn cael ei fwlio?

“Yn ôl ei natur, mae bwlio’n fwriadol yn niweidiol, yn digwydd dros gyfnodau hir o amser ac yn rhywbeth y mae pobl yn aml yn ei chael yn anodd eu hamddiffyn eu hunain yn ei erbyn,” meddai John Noaks, uwch seicolegydd addysgol y Cyngor.

“Mae bwlio’n digwydd mewn gwahanol ffyrdd. Gall fod yn gorfforol, gyda phobl yn cael eu taro, eu cicio neu eu heiddo’n cael ei gymryd oddi arnynt, neu gall fod yn eiriol gan gynnwys galw enwau, gwneud sylwadau annymunol neu fychanu.

“Gall hefyd fod yn anuniongyrchol – er enghraifft trwy ledaenu storïau cas, peidio â chynnwys pobl mewn gweithgareddau neu anfon negeseuon e-bost neu negeseuon testun maleisus. Pan fo bwlio’n digwydd mewn ysgol, mae fel arfer yn digwydd o olwg staff yr ysgol yn ystod amseroedd egwyl neu pan fo disgyblion yn symud rhwng dosbarthiadau.”

Arwyddion o fwlio

“Nid yw plant fel arfer yn dweud yn agored eu bod yn cael eu bwlio,” meddai John. “Gofynnwch i blant ynglŷn â bwlio os ydynt:

  • yn gyndyn o fynd ar y bws ysgol
  • yn amharod i fynd i’r ysgol neu’n cwyno’u bod yn teimlo’n sâl yn y boreau
  • yn dechrau chwarae triwant
  • yn dod adref gyda dillad neu eiddo wedi’u difrodi
  • yn dod yn encilgar ac yn colli hyder
  • yn dod yn ymosodgar ac yn afresymol
  • yn gwrthod dweud beth sydd o’i le
  • yn bwlio’u brodyr a’u chwiorydd neu blant eraill
  • yn llefain yn y gwely yn y nos neu’n cael hunllefau
  • yn ceisio neu’n bygwth gwneud niwed iddynt hwy eu hunain

Yr hyn y gallwch chi ei wneud

“Os ydych chi’n credu bod plentyn yn cael ei fwlio, dylech wastad gysylltu ag ysgol y plentyn,” meddai John. “Mae gan ysgolion nifer o ddulliau ar gyfer ymdrin â’r broblem megis mentrau gwrth-fwlio, cofnodion o ddigwyddiadau, arolygon cyfrinachol o fwlio, cwnsela gan gymheiriaid a dysgu am fwlio a’i effeithiau mewn gwersi. Mae Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr hefyd yn gweithredu’r cynllun ‘Cyfamodwyr Buarth’ sydd wedi helpu i ostwng bwlio mewn ysgolion babanod a chynradd.” Gallwch hefyd roi cynnig ar y canlynol:

  • sicrhewch y plentyn nad ei fai ef yw’r bwlio
  • dywedwch wrth y plentyn eich bod yn ei garu ac yn ei gefnogi100%
  • ceisiwch roi hwb i hyder y plentyn trwy ei annog i ymuno â chlybiau
  • helpwch y plentyn i gryfhau ei berthynas gyda’i ffrindiau lle bynnag y bo’n bosib
  • cynghorwch eich plentyn i aros gyda grwpiau o blant
  • anogwch eich plentyn i ymddangos yn hyderus hyd yn oed pan nad yw’n teimlo’n hyderus mewn gwirionedd
  • dywedwch wrth y plentyn am anwybyddu’r bwlio trwy esgus peidio â chymryd ato – gan droi ar ei sawdl a cherdded i ffwrdd
  • dywedwch wrth y plentyn am ymarfer cerdded â’i ben yn uchel – mae iaith y corff yn adlewyrchu sut yr ydym yn teimlo amdanom ni ein hunain
  • anogwch eich plentyn i ymateb yn bendant trwy ddweud ‘na!’ neu ‘gad i mi fod’ mewn llais uchel

I gael mwy o wybodaeth am ymdrin â bwlio, ffoniwch wasanaeth lles addysg y Cyngor ar (01656) 722511

Last Updated: 04/11/2013
Level A conformance icon, W3C-WAI Web Content Accessibility Guidelines 1.0 Valid XHTML 1.0 Transitional Valid CSS! Link to Gov.uk - public services all in one place National Assembly for Wales Browsealoud