Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr,Y Swyddfeydd Dinesig, Stryd yr Angel, Pen-y-bont ar Ogwr, CF31 4WB

Ffôn: 01656 643643
Cyfnewid Testun:
18001 01656 643643
Fax: 01656 668126
Email: talktous@bridgend.gov.uk
Sign Video BSL Live

Oriau agor
Ddydd Llun i ddydd Iau 8.30am - 5.00pm
Ddydd Gwener 8.30am - 4.30pm

Sut i dodd o hyd i ni

Ymbelydredd – Mastiau Ffonau Symudol ac Ymbelydredd Electromagnetig

Mastiau Ffonau Symudol ac Ymbelydredd Electromagnetig

Sut Mae Ffonau Symudol yn Gweithio?

Mae ffonau symudol yn dibynnu ar orsafoedd i dderbyn a thrawsyrru galwadau. Mae pob gorsaf wedi’i lleoli yng nghanol cell, a all amrywio cryn dipyn o ran maint. Gall celloedd gwledig ymestyn dros sawl cilometr tra gall celloedd trefol fod gyn lleied ag ychydig gannoedd o fetrau – mae maint y gell yn seiliedig ar nifer y galwadau sy’n debygol ar unrhyw adeg benodol yn ogystal â dylanwadau megis topograffeg leol.

Nifer cyfyngedig yn unig o alwadau y gall pob gorsaf ei thrafod. Po fwyaf o alwadau a wneir mewn ardal leol, po fwyaf o orsafoedd sy’n debygol o fod yn ofynnol.

Caiff gofynion trawsyryddion y gorsafoedd o ran pŵer eu cyfrifo’n ofalus er mwyn osgoi ymyriant. I wneud hyn caiff celloedd eu grwpio mewn clystyrau ac o fewn y rhain bydd pob gorsaf yn gweithredu ar amledd gwahanol. Wedyn defnyddir yr amleddau hyn mewn clystyrau cyfagos gan ei gwneud yn bosib trosglwyddo galwad ffôn rhwng celloedd wrth i’ch ffôn symud o un gell i un arall.

Beth yw Ymbelydredd Nad yw’n Ïoneiddio?

Ymbelydredd Nad yw’r Ïoneiddio (NIR) yw’r term a roddir i’r rhan o’r sbectrwm electromagnetig lle nad oes digon o egni cwantwm i achosi ïoneiddiadau mewn pethau byw. Mae’n cynnwys meysydd amledd statig a thrydan, amleddau radio, microdonau, ymbelydredd is-goch, gweladwy ac uwchfioled [NRPB].

Beth yw Meysydd Electromagnetig?

Mae meysydd electromagnetig (EMF) yn deillio o wefrau trydan ac mae cryfder y maes yn unrhyw bwynt yn dibynnu ar ddosbarthiad ac ymddygiad y gwefrau dan sylw. Mae’r term Meysydd Electromagnetig fel y’i defnyddir yma’n ymwneud â meysydd yn yr ystod amledd islaw 300 gigaherts (GHz).

Mae meysydd electromagnetig yn cynnwys meysydd statig megis maes magnetig y ddaear a meysydd o wefrau electrostatig, meysydd trydan a magnetig o’r cyflenwad trydan ar amleddau pŵer (50 Hz yn y DU), a thonnau radio o drawsyryddion teledu, radio a radar ffonau symudol a thechnoleg cyfathrebu trwy loeren. Ar yr amleddau uwch caiff y meysydd trydan a magnetig eu cysylltu â’i gilydd ac wrth i’r cyswllt fynd yn llai ar 50 Hz, a ddefnyddir i gynhyrchu trydan, mae’n briodol meddwl yn nhermau meysydd trydan a magnetig ar wahân. Mae’r rhan o’r sbectrwm electromagnetig o 0 i 300 Hz yn aml yn cael ei galw’n amledd eithriadol o isel (ELF). Nid oes gan feysydd electromagnetig fel a ddisgrifir yma ddigon o egni i ddifrodi DNA yn niwclews y gell yn uniongyrchol [NRPB].

Beth yw’r Prif Gyfraniadau at Gysylltiad Pobl ag Amledd Eithriadol o Isel (ELF) a Meysydd Electromagnetig (EMF)?

Mae prif darddiadau meysydd electromagnetig ar amledd trydan yn gysylltiedig â thrawsyrru, dosbarthu a defnyddio trydan. Mae llinellau trawsyrru trydan yn y DU yn gweithredu’n bennaf ar 400 cilofolt (kV) a 275 kV, ac mae llinellau dosbarthu’n gweithredu ar 132 kV, 66 kV, 33 kV, 11 kV a 400 V. Gall ceblau tanddaearol ac isbwerdai hefyd fod yn darddiadau sy’n arwain at gysylltiad. I ffwrdd oddi wrth linellau trydan, mae meysydd electromagnetig ar amledd trydan mewn cartrefi’n deillio o geryntau a folteddau sy’n gysylltiedig â chylchedau dosbarthu a gwifrau trydan cartrefi, a’r defnydd o ddyfeisiau. Mae cryfder meysydd electromagnetig yn tueddu i ddirywio’n gyflym gyda phellter. Mae cyfraniad cymharol y tarddiadau hyn at gysylltiad mewn adeiladau preswyl yn y DU yn amrywiol ac yn dibynnu ar amgylchiadau cartrefi unigol. Mae meysydd electromagnetig ar amledd trydan hefyd yn cael eu cynhyrchu trwy ddefnyddio trydan yn y gweithle a chan systemau cludiant trydan. [NRPB]

Sut y Caiff Pobl eu Diogelu rhag Effeithiau Iechyd Posib Amleddau Eithriadol o Isel a Meysydd Electromagnetig?

Ar amleddau eithriadol o isel, mae canllawiau ynghylch cyfyngiadau ar gysylltiad â meysydd electromagnetig bellach wedi cael eu datblygu ac maent yn seiliedig ar osgoi effeithiau biolegol canfyddedig meysydd electromagnetig. Mae’r rhain yn cynnwys effeithiau ceryntau anwythol yn y corff a’r risg o ddadlwythiad gwreichion poenus. Mae NRPB yn argymell mabwysiadu’r canllawiau a gyhoeddwyd gan y Comisiwn Rhyngwladol ar Ddiogelu rhag Ymbelydredd Nad yw’n Ïoneiddio (ICNIRP). Ategir yr argymhelliad hwn gan adolygiad cynhwysfawr o’r llenyddiaeth wyddonol ar ddigwyddiadau biolegol, iechyd dynol ac ymchwil i ddosimetreg. Caiff lefelau cyfeirio ICNIRP ar gyfer meysydd allanol eu defnyddio yn ystod y cam cyntaf wrth asesu cydymffurfiad â’r cyfyngiadau ar gysylltiad. Y lefelau ar gyfer cysylltiad â meysydd trydan a magnetig 50 Hz yw 10 kV m-1 a 500 uT ar gyfer cysylltiad galwedigaethol a 5 kV-1 a 100 MT ar gyfer cysylltiad gan y cyhoedd. Mae’r cyfyngiadau ar gysylltiad a argymhellwyd gan ICNIRP wedi cael eu cynnwys mewn Argymhelliad gan Gyngor Ewrop ar gysylltiad gan y cyhoedd, a gefnogwyd gan y DU. [NRPB]

A yw Meysydd Electromagnetig yn Risg i Iechyd?

Cydnabu’r Grŵp Arbenigol Annibynnol ar Ffonau Symudol (IEGMP), a gadeiriwyd gan Syr William Stewart, wrth gyhoeddi ei adroddiad (“Adroddiad Stewart”), “na all Gwyddoniaeth byth warantu nad oes risg o gwbl”, ac felly cafwyd yr argymhelliad gan IEGMP y dylai ymchwil i’r maes hwn barhau gyda golwg ar ddatblygu gwybodaeth am unrhyw effeithiau posib.

O ganlyniad i hyn sefydlwyd Rhaglen Ymchwil Telathrebu ac Iechyd [MTHR] Link Mobile. O fis Tachwedd 2003 roedd un ar hugain o brosiectau ar y gweill, saith yn cael eu hariannu’n uniongyrchol gan MTHR gyda thri arall yn cael eu hariannu gan yr Adran Masnach a Diwydiant ac un gan y Swyddfa Gartref. Mae’r prosiectau hyn yn ymdrin ag ystod eang o bynciau ac, o reidrwydd, mae cysylltiad uniongyrchol rhyngddynt a’r pwnc sy’n ymwneud â chysylltiad pobl ag allyriadau o orsafoedd.

Yn ei adroddiad daeth IEGMP hefyd i’r casgliad “bod y dystiolaeth at ei gilydd yn dynodi nad oes risg gwirioneddol i iechyd pobl sy’n byw’n agos at y gorsafoedd lle nad yw lefelau cysylltiad ond yn ffracsiynau bach o’r lefelau canllaw” a “bod y dystiolaeth at ei gilydd hyd yma’n awgrymu nad yw cysylltiad ag ymbelydredd Radio-amledd ar lefelau is nag yng nghanllawiau NRPB ac ICNIRP yn achosi effeithiau iechyd andwyol i’r boblogaeth gyffredinol".

Er bod ymchwil bellach wedi cael ei chyhoeddi ers i adroddiad Stewart gael ei baratoi, ymddengys fod y farn at ei gilydd yr un fath sef nad oes tystiolaeth anorchfygol, ailadroddol sy’n awgrymu bod effeithiau andwyol ar iechyd pobl yn deillio o gysylltiad â gorsafoedd ffonau symudol.

Ym mis Ionawr 2004, fe gyhoeddodd y Grŵp Ymgynghorol ar Ymbelydredd Nad yw’n Ïoneiddio (AGNIR) adroddiad ar ei adolygiad o’r dystiolaeth wyddonol sy’n berthnasol i asesu effeithiau cysylltiad â meysydd Radio-amledd ac sydd wedi pentyrru ers cyhoeddi Adroddiad Stewart ar Ffonau Symudol ac Iechyd yn 2000. Yn y casgliadau cyffredinol ar ddiwedd yr adroddiad mae’n nodi fel a ganlyn:

"Ar y cyfan nid yw’r ymchwil a gyhoeddwyd ers adroddiad IEGMP yn rhoi achos i bryderu. Nid yw swmp y dystiolaeth sydd bellach ar gael yn awgrymu bod unrhyw effeithiau iechyd andwyol yn deillio o gysylltiad â meysydd Radio-amledd islaw’r lefel ganllaw, ond mae cyfyngiadau i’r ymchwil sydd wedi’i chyhoeddi ar gysylltiadau â meysydd Radio-amledd ac iechyd a dim ond ers amser cymharol fyr y mae ffonau symudol wedi bod yn cael eu defnyddio’n gyffredin. Erys y posibilrwydd felly y gall fod effeithiau iechyd o ganlyniad i gysylltiad â meysydd Radio-amledd islaw’r lefelau canllaw, ac am y rheswm hwnnw mae angen ymchwil barhaus."

Mae datganiad diweddar gan yr Asiantaeth Diogelu Iechyd mewn perthynas ag adroddiad sy’n crynhoi datganiad adolygu ar y pwnc yma’n ategu’r farn hon. Mae’r adroddiad ei hun yn cynnwys argymhellion pellach a gellir ei weld fan hyn Datganiad yr Asiantaeth Diogelu Iechyd (HPA).

Last Updated: 21/02/2013
Level A conformance icon, W3C-WAI Web Content Accessibility Guidelines 1.0 Valid XHTML 1.0 Transitional Valid CSS! Link to Gov.uk - public services all in one place National Assembly for Wales Browsealoud