Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr,Y Swyddfeydd Dinesig, Stryd yr Angel, Pen-y-bont ar Ogwr, CF31 4WB

Ffôn: 01656 643643
Cyfnewid Testun:
18001 01656 643643
Fax: 01656 668126
Email: talktous@bridgend.gov.uk
Sign Video BSL Live

Oriau agor
Ddydd Llun i ddydd Iau 8.30am - 5.00pm
Ddydd Gwener 8.30am - 4.30pm

Sut i dodd o hyd i ni

Rheoli Plâu – Pryfed Heidiog

Sut maen nhw’n edrych?

 

Cluster Fly

Ble maen nhw’n byw?

Mae pryfed heidiog i’w cael ledled y DU ac mae eu henw cyffredin yn cyfeirio at eu harfer o heidio at ei gilydd wrth “aeafgysgu” – yn aml mewn niferoedd mawr – mewn adeiladau. Er bod rhywogaeth benodol o bryf heidiog cyffredin (Pollenia rudis), mae rhywogaethau eraill o bryfed heidiog sydd â natur aeafgysgu debyg yn perthyn iddynt a gallai’r rhain hefyd fod yn gysylltiedig â ffurfio poblogaethau cymysg o bryfed mewn adeiladau addas.

Mae cylchred bywyd Pryfed Heidiog yn ddibynnol iawn ar amodau’r tywydd ar y pryd ac, yn y wlad hon, mae dwy genhedlaeth y flwyddyn yn arferol, ond yn ystod hafau poeth, mae hyd at bedair cenhedlaeth y flwyddyn yn bosib.

Mae pryfed heidiog yn bryfed “maes” ac yn yr haf ac ar ddechrau’r hydref nid ydynt yn arwyddocaol o gwbl. Fodd bynnag, wrth i’r tywydd oeri, maent yn ceisio lloches mewn tyllau a chorneli mewn tai ac adeiladau eraill. Wrth i’r tywydd oer gydio, maent yn chwilio am fwy o amddiffyniad rhag yr elfennau ac maent i’w gweld mewn niferoedd mawr, yn enwedig mewn atigau ac ati, ac weithiau ceir miloedd lawer o bryfed gyda’i gilydd mewn haid.

Yn rhyfedd ddigon, gwelwyd patrwm lle mae un tŷ neu un adeilad mewn rhes o adeiladau tebyg wedi bod yn cael ei ddewis o un flwyddyn i’r llall ar gyfer y ffenomenon heidio hwn.

Statws Pla

Gall niferoedd mawr o bryfed heidiog sy’n gaeafgysgu gyda’i gilydd gynhyrchu arogl afiach ac, os bydd eu hamgylchedd lleol yn mynd yn gynhesach am ba bynnag reswm, gallant ddod i’r amlwg a dechrau hedfan o gwmpas, er braidd yn ddiog. Cânt eu denu at olau, a bydd rhai’n dod o hyd i’w ffordd i mewn i ardaloedd byw, a gall presenoldeb pryfed mawr yn y gaeaf, fel arfer o amgylch ffenestri, fod yn achos pryder i ddeiliaid yr adeilad.

Fodd bynnag, er bod pryfed heidiog yn gallu achosi niwsans ar adegau, ystyrir nad ydynt yn achosi unrhyw risg i iechyd pobl ac ni ddylid meddwl bod eu presenoldeb yn dystiolaeth o hylendid gwael.

Rheoli

Gan nad yw pryfed heidiog yn bridio dan do, mae’n anymarferol rheoli’r pryfed hyn yn yr awyr agored. Mae dulliau rheoli ar gyfer pryfed heidiog fel arfer yn aneffeithiol neu’n anghyflawn. Mae’n aml yn amhosib atal pryfed rhag dod i mewn i adeiladau. Yn wir, mae’n debygol, mewn nifer o adeiladau a ddefnyddir gan bryfed heidiog, y bydd yr ardaloedd neu’r gwagleoedd a ddefnyddir yn anodd, os nad yn amhosib, i’w canfod.

Er mai anaml y mae camau i selio adeiladau’n llwyddo 100%, gall selio o amgylch fframiau ffenestri a drysau a mynedfeydd eraill amlwg fod o gymorth i reoli eu presenoldeb. Y dull rheoli gorau yw eu hatal rhag dod i mewn i’r adeilad yn y lle cyntaf, yn enwedig trwy flocio unrhyw fynediad i waliau ceudod, e.e. gosod bris yn lle’r brics sydd ar goll, llenwi tyllau eraill, a.y.b.

Unwaith y mae pryfed y tu mewn i eiddo, gellir eu rheoli’n gymharol rwydd ag ystod o bryfleiddiaid a stribedi pryfed.

Defnyddio Pryfleiddiaid a Phlaleiddiaid

Gellir prynu plaleiddiaid o ganolfannau garddio/siopau, siopau nwyddau metel/haearn, siopau crefftau’r cartref ac ati. Sylwer ar y rhagofalon canlynol:

Gall plaleiddiaid a phryfleiddiaid fod yn beryglus, a dylid wastad:

  • eu cadw oddi wrth blant ac anifeiliaid anwes;
  • darllenwch y label ar ba bynnag gynnyrch sy’n cael ei ddefnyddio a dilynwch gyfarwyddiadau’r gweithgynhyrchwr yn ofalus;
  • cymerwch ba bynnag ragofalon a gynghorir/argymhellir;
  • sicrhewch awyru da;
  • peidiwch â mewnanadlu anweddau a chwistrellau;
  • golchwch eich dwylo ar ôl eu defnyddio;
  • peidiwch â’u defnyddio’n agos at fwyd agored nac ar arwynebau paratoi bwyd.

Nodyn Pwysig:

Mae posibilrwydd y ceir ystlumod yn byw yn yr un ardaloedd ag a ddefnyddir gan bryfed heidiog, ac mae’n rhaid cymryd gofal mawr er mwyn arolygu’r ardal i chwilio am arwyddion o bresenoldeb ystlumod. Sylwer ei bod yn drosedd tarfu ar ystlumod. Os ydych yn ansicr, cysylltwch â’r Swyddog Bioamrywiaeth ar 01656 643667 cyn rhoi unrhyw driniaethau pryfladdol neu driniaethau eraill.

Defnyddio Ymlidwyr

Er nad yw’n ddull rheoli profedig fel y cyfryw, gall fod yn werth rhoi cynnig ar ymlidwyr megis olew sitronela, yn enwedig i atal pryfed heidiog rhag dychwelyd mewn blynyddoedd dilynol. Nid yw’r ymlidwyr hyn yn cynnwys pryfleiddiaid felly gallant fod yn fwy diogel mewn rhai sefyllfaoedd.

Fel gyda phryfleiddiaid, dilynwch gyfarwyddiadau’r gweithgynhyrchwr bob amser.

 

Last Updated: 27/02/2017
Level A conformance icon, W3C-WAI Web Content Accessibility Guidelines 1.0 Valid XHTML 1.0 Transitional Valid CSS! Link to Gov.uk - public services all in one place National Assembly for Wales Browsealoud