Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr,Y Swyddfeydd Dinesig, Stryd yr Angel, Pen-y-bont ar Ogwr, CF31 4WB

Ffôn: 01656 643643
Cyfnewid Testun:
18001 01656 643643
Fax: 01656 668126
Email: talktous@bridgend.gov.uk
Sign Video BSL Live

Oriau agor
Ddydd Llun i ddydd Iau 8.30am - 5.00pm
Ddydd Gwener 8.30am - 4.30pm

Sut i dodd o hyd i ni

Rheoli Plâu – Llygod Mawr

Sut maen nhw’n edrych?

Rat

Mae gan y llygoden fawr gyffredin ffwr brownaidd ar ei chefn ac mae’n llwyd oddi tanodd, er y gall y lliw amrywio o wyn i ddu. Mae hyd cyrff llygod mawr llawn dwf yn mesur 200-270mm ac mae’u cynffonau’n mesur 150-200mm. Gall pâr o lygod mawr a’u hepilion hwy eu hunain gynhyrchu uchafswm o 200 o epilion mewn blwyddyn.

Mae’r llygoden fawr ddu a welir yn anaml iawn yn yr ardal hon bellach yn llai na’r llygoden ddu gyffredin. Mae ganddi glustiau mawr di-flew a chynffon sy’n hirach na’i phen a’i chorff.

Ble maen nhw’n byw?

Mae llygod mawr cyffredin yn byw mewn unrhyw leoliad sy’n darparu bwyd, dŵr a chysgod. Mewn tai byddant yn byw mewn atigau, waliau ceudod neu o dan estyll. Mewn gerddi byddant yn tyllu mewn pentyrrau compost a chloddiau glaswelltog neu o dan siediau. Maent hefyd i’w cael yn byw mewn carthffosydd a draeniau.

Beth maen nhw’n ei fwyta?

Eu hoff fwydydd yw grawnfwydydd, er y byddant yn bwyta bron unrhyw beth y mae pobl yn ei fwyta. Maent yn cael mynediad at fwyd trwy gnoi a rhwygo pacedi a bocsys ar agor. Bydd llygod mawr yn halogi bwyd â throeth a thom.

Pam eu bod yn bla?

Gallant drosglwyddo nifer o glefydau i bobl gan gynnwys Salmonela (gwenwyn bwyd) a chlefyd Weil.

Mae llygod mawr yn bwyta ac yn halogi bwyd a fwriadwyd ar gyfer pobl. Amcangyfrifir fod hyd at 5% o’r bwyd a gynhyrchir ledled y byd yn cael ei ddifetha o ganlyniad i weithgarwch cnofilod.
Mae llygod mawr yn difrodi adeiladau a strwythurau eraill trwy gnoi a thyllu. Gall llygod mawr gnoi gwifrau gan greu’r potensial ar gyfer tân. Fel rhagofal, os oes gennych gnofilod yn eich cartref dylech sicrhau bod o leiaf un synhwyrydd mwg wedi’i osod a bod hwnnw’n gweithio.

Beth yw’r arwyddion bod pla’n bodoli?

  • Llygod mawr byw yn cael eu gweld
  • Tom (Gall tom llygod mawr cyffredin fod yn 12mm o hyd ac maent yn meinhau ar y ddau ben)
  • Llwybrau Llygod Mawr (Mae llygod mawr yn dilyn yr un llwybrau wrth deithio ac yn gadael olion llwybrau trwy laswellt a llystyfiant isel)
  • Mae olion traed ac olion cynffonau i’w gweld weithiau ar arwynebau mwdlyd neu lychlyd
  • Staeniau (Staeniau llwyd tywyll wedi’u gadael ar arwynebau o ganlyniad i ddod i gysylltiad dro ar ôl tro â ffwr seimllyd llygod mawr)
  • Tyllau (Mae mynedfeydd i dyllau i’w gweld weithiau mewn cloddiau glaswelltog, o dan wreiddiau coed ac ar ymylon cerrig palmant, ac maent fel arfer rhwng 60 a 120mm)
  • Nythod (Maent weithiau i’w cael dan do mewn atigau neu o dan estyll)
  • Cnoi (Mae llygod mawr yn cnoi’n barhaus hyd yn oed ar ddeunyddiau heblaw bwyd er mwyn gwisgo’u dannedd blaen)

Beth allaf ei wneud i atal pla rhag digwydd?

  • Gallwch gael gwared ar safleoedd nythu posib trwy gadw iardiau a gerddi’n lân ac yn daclus a thocio gordyfiant
  • Peidiwch â bwydo anifeiliaid gwyllt nac anifeiliaid eraill yn ormodol, gan y gallech fod yn bwydo llygod mawr hefyd
  • Cadwch eich cartref mewn cyflwr da fel nad yw llygod mawr yn gallu cael mynediad iddo. Sicrhewch fod unrhyw orchuddion archwilio draeniau mewn cyflwr da
  • Peidiwch â gadael gwastraff y cartref mewn mannau lle gall llygod mawr gael mynediad ato
  • Os oes gennych bentwr compost peidiwch â rhoi gormod o wastraff bwyd arno

Sut allaf gael gwared ar lygod mawr?

  • Mae llygod mawr yn hyblyg, yn symudol iawn ac yn bridio’n gyflym. Mae’r cyfuniad wn yn gwneud rheoli llygod mawr yn dasg anodd i’r unigolyn.

  • Mae’r Cyngor ar hyn o bryd yn darparu gwasanaeth rhad ac am ddim i drin llygod mawr mewn adeiladau a gerddi domestig. Efallai y bydd swyddogion rheoli plâu yn arolygu’r pla a gallent ddefnyddio abwyd gwenwynig mewn lleoliadau priodol i gael gwared ar unrhyw lygod mawr. Efallai y byddant yn dod ar ymweliadau dilynol i wirio llwyddiant y driniaeth.  I gael rhagor o wybodaeth neu i roi gwybod i’r cyngor am bla, cysylltwch â ni ar (01656) 643643 neu talktous@bridgend.gov.uk
  • Mae offer rheoli cnofilod a gwenwyn cnofilod i berchenogion eiddo gyflawni’r dasg eu hunain ar gael o’r rhan fwyaf o ganolfannau garddio a siopau nwyddau metel. Os ydych yn bwriadu trin y pla eich hun, dylech wastad ddefnyddio’r offer a’r gwenwyn yn unol â chyfarwyddiadau’r gweithgynhyrchwr.
  • Os ydych yn dymuno defnyddio gwasanaeth cwmni preifat i drin y broblem ar eich rhan, dylech geisio sicrhau ei fod yn aelod o Gymdeithas Rheoli Plâu Prydain. Mae manylion cwmnïau i’w cael yn yr Yellow Pages neu yn llyfr ffôn Thomson. Bydd y cwmnïau hyn yn codi tâl am roi unrhyw driniaeth.
Last Updated: 21/02/2017
Level A conformance icon, W3C-WAI Web Content Accessibility Guidelines 1.0 Valid XHTML 1.0 Transitional Valid CSS! Link to Gov.uk - public services all in one place National Assembly for Wales Browsealoud