Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr,Y Swyddfeydd Dinesig, Stryd yr Angel, Pen-y-bont ar Ogwr, CF31 4WB

Ffôn: 01656 643643
Cyfnewid Testun:
18001 01656 643643
Fax: 01656 668126
Email: talktous@bridgend.gov.uk
Sign Video BSL Live

Oriau agor
Ddydd Llun i ddydd Iau 8.30am - 5.00pm
Ddydd Gwener 8.30am - 4.30pm

Sut i dodd o hyd i ni

Bacteriwm Clefyd y Lleng Filwyr

Bacteriwm sy’n achosi Clefyd y Lleng Filwyr yw Bacteriwm Clefyd y Lleng Filwyr. Mae Bacteriwm Clefyd y Lleng Filwyr i’w gael mewn dyfrgyrsiau naturiol, megis afonydd a phyllau. Gall hefyd halogi a thyfu mewn systemau dŵr eraill megis tanciau dŵr poeth, tyrrau oeri, gwasanaethau dŵr poeth ac oer, a ffynhonnau addurniadol. Gall y bacteriwm oroesi ar dymheredd isel, ond mae’n ffynnu ar dymheredd o 20°C - 45°C.

Math o niwmonia sy’n gallu bod yn angheuol yw Clefyd y Lleng Filwyr. Gall effeithio ar bawb, ond mae rhai unigolion yn wynebu risg uwch o gael eu heintio oherwydd eu hoedran, afiechydon presennol a dewisiadau o ran eu ffordd o fyw, megis ysmygu.

Effeithir ar unigolyn gan y clefyd trwy fewnanadlu dafnau bychain o ddŵr sydd wedi’u halogi â Bacteriwm Clefyd y Lleng Filwyr. Fel arfer mae angen i’r dafnau o ddŵr fod mewn tawch neu lwch dŵr. Unwaith y mae’r bacteriwm yn yr ysgyfaint, mae’n lluosogi a gall achosi naill ai niwmonia neu afiechyd llai difrifol sy’n debyg i’r ffliw, a adwaenir fel clefyd Pontiac. Nid yw’r clefyd yn gallu cael ei drosglwyddo o un person i’r llall, a hysbysir ynghylch y mwyafrif o'r achosion fel achosion ar eu pen eu hunain; fodd bynnag, mae achosion lluosog yn gallu digwydd.

Gal symptomau Clefyd y Lleng Filwyr ddechrau o 12 i 19 diwrnod ar ôl dod i gysylltiad â’r haint cychwynnol; fodd bynnag y cyfnod magu mwyaf cyffredin rhwng cael eich heintio a dechrau profi symptomau yw 6 i 7 niwrnod. Mae’r symptomau fel arfer yn rhai tebyg i’r ffliw i ddechrau, am 1 i 2 ddiwrnod mewn achosion nodweddiadol, ac maent yn cynnwys:

  • Cur pen;
  • Cysgadrwydd;
  • Dryswch; ac/neu
  • Dwymyn.

Unwaith y mae’r bacteria’n dechrau effeithio ar eich ysgyfaint, gallwch hefyd brofi symptomau niwmonia, megis:

  • Dolur rhydd;
  • Cyfog ac/neu chwydu;
  • Bod yn fyr eich anadl;
  • Poen yn y frest; ac/neu
  • Beswch parhaus.

Er mwyn cydymffurfio â’u dyletswyddau cyfreithiol, mae’n rhaid i gyflogwyr a’r rheiny sydd â chyfrifoldebau am reoli adeiladau gynnal asesiad o’r risgiau a pharatoi cynllun ysgrifenedig ar gyfer rheoli’r risg o ganlyniad i ddod i gysylltiad â Bacteriwm Clefyd y Lleng Filwyr.

Dylai’r asesiad gynnwys disgrifiad o’r canlynol:

  • Y system dŵr poeth ac oer (mae cynllun neu ddiagram cynllunio cyfoes yn ddigonol);
  • Pwy sy’n gyfrifol am gynnal yr asesiad a rheoli’r broses o’i weithredu;
  • Sut i weithio’r system yn ddiogel ac yn gywir;
  • Pa ddulliau rheoli a rhagofalon eraill fydd yn cael eu defnyddio; a hefyd
  • Y gwiriadau a fydd yn cael eu cynnal ar y dulliau rheoli a pha mor aml y bydd y gwiriadau hyn yn cael eu cynnal, i sicrhau eu bod yn parhau i fod yn effeithiol.

Dylai gwasanaethau dŵr weithredu ar dymheredd sy’n atal Bacteriwm Clefyd y Lleng Filwyr rhag lluosogi. Mae hyn yn golygu y dylai dŵr poeth gael ei storio ar dymheredd o 60oC neu fwy, y dylai dŵr poeth gael ei ddosbarthu fel bod tymheredd y dŵr sy’n dod allan o’r tapiau’n cyrraedd 50oC o leiaf o fewn un funud i ddechrau rhedeg ac y dylai dŵr oer gael ei storio a’i ddosbarthu ar dymheredd o 20oC neu lai.

Ceir mwy o wybodaeth am Glefyd y Lleng Filwyr ar wefan yr Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch yn www.hse.gov.uk a gwefan yr Asiantaeth Diogelu Iechyd yn www.hpa.org.uk

 Legionella

Last Updated: 23/09/2013
Level A conformance icon, W3C-WAI Web Content Accessibility Guidelines 1.0 Valid XHTML 1.0 Transitional Valid CSS! Link to Gov.uk - public services all in one place National Assembly for Wales Browsealoud