Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr,Y Swyddfeydd Dinesig, Stryd yr Angel, Pen-y-bont ar Ogwr, CF31 4WB

Ffôn: 01656 643643
Cyfnewid Testun:
18001 01656 643643
Fax: 01656 668126
Email: talktous@bridgend.gov.uk
Sign Video BSL Live

Oriau agor
Ddydd Llun i ddydd Iau 8.30am - 5.00pm
Ddydd Gwener 8.30am - 4.30pm

Sut i dodd o hyd i ni

Hawlio Budd-daliadau a Help gyda Chostau Tai

Pa ddogfennau y mae angen i chi eu darparu

Mae’n ofynnol i chi ddarparu prawf dogfennol ar eich cyfer chi eich hun ac ar gyfer eich partner os oes un gennych, o’ch rhif Yswiriant Gwladol, o bwy ydych, o’ch rhent, eich incwm a’ch cyfalaf yn ogystal â phrawf o’r fath ar gyfer aelodau o’ch aelwyd. Os na fyddwch yn darparu prawf ni ellir prosesu eich hawliad.

Y prif ddogfennau ar gyfer profi pwy ydych chi:

  • Pasbort (mae’n rhaid ei fod yn gyfredol ac yn ddilys)
  • Llythyr Cydnabyddiaeth Safonol gan y Swyddfa Gartref (SAL 1 neu 2)
  • Trwydded Yrru
  • Tystysgrifau geni, priodas, marwolaeth
  • Tystysgrif mabwysiadu         
  • Papurau ysgariad neu ddirymiad
  • Cerdyn adnabod cenedlaethol.
  • Cerdyn NINO ynghyd â Rhif Yswiriant Gwladol
  • Ffurflen cyfraniadau Yswiriant Gwladol
  • Cerdyn meddygol ynghyd â rhif GIG.
  • Tystysgrif cyflogaeth yn y lluoedd arfog.
  • Dogfen newid enw.
  • Llythyr hysbysu ynghylch pensiwn y wladwriaeth.
  • Tystysgrif is-gontractwr.
  • P45.
  • E111.

Dogfennau eilradd ar gyfer profi pwy ydych chi: 

  • Slip cyflog.
  • Cytundeb tenantiaeth, llyfr rhent neu gerdyn rhent.
  • Biliau cyfleustodau megis nwy, trydan a dŵr.
  • Biliau ffôn sefydlog.
  • Cerdyn rheilffordd, cerdyn teithio a phas bws.
  • Tocyn tymor.
  • Cardiau debyd neu gredyd gan Fanciau neu Gymdeithasau Adeiladu.
  • Cerdyn talu gan siop.
  • Cyfriflen / paslyfr banc neu gymdeithas adeiladu.
  • Tystysgrifau cyfranddaliadau.
  • Polisi yswiriant bywyd.
  • Cerdyn aelodaeth o undeb llafur.

Fel y gwelwch o’r rhestr uchod mae’n rhaid darparu gwybodaeth benodol i brofi pwy ydych chi. Mae’n rhaid darparu o leiaf ddwy eitem o dystiolaeth; a dylai o leiaf un o’r rheiny fod o’r rhestr o’r prif ddogfennau a dylai un ohonynt gynnwys cadarnhad o’ch Rhif Yswiriant Gwladol.

Tystiolaeth o’ch man preswylio

Os ydych yn talu rhent mae arnom angen prawf o’ch tenantiaeth. Mae un neu fwy o’r canlynol yn dderbyniol fel prawf o’ch tenantiaeth:

  • Eich cytundeb tenantiaeth, llythyr gan eich landlord, llyfr rhent, llythyr gan asiant eich landlord, ffurflen profi rhent

Mae’n rhaid i’r holl dystiolaeth a ddarperir gynnwys yr holl wybodaeth ganlynol:

  • Enw a chyfeiriad eich landlord.
  • Enw a chyfeiriad yr asiant sy’n rheoli (os oes un gennych).
  • Y dyddiad y cychwynnodd eich cytundeb.
  • Swm y rhent sy’n daladwy.
  • Pa wasanaethau, os o gwbl, sydd wedi’u cynnwys yn eich rhent.
  • Y cyfnod talu e.e. yn fisol, yn wythnosol neu fesul mis calendr.

Enillion 

Os oes enillion gennych chi neu gan eich partner mae’n rhaid i ni weld: y pum slip cyflog wythnosol diwethaf, y tri slip cyflog pythefnosol diwethaf, NEU y ddau slip cyflog misol diwethaf. Mae’n rhaid bod y dystiolaeth yn cynnwys:

  • Enw a chyfeiriad y cyflogw(y)r.
  • Nifer yr oriau a weithir a thros ba gyfnod.
  • Incwm gros am y cyfnod talu a’r flwyddyn hyd yn hyn.
  • Didyniadau Treth Incwm yn y cyfnod talu a’r flwyddyn hyd yn hyn.
  • Cyfraniadau Yswiriant Gwladol.
  • Cyfraniadau pensiwn galwedigaethol neu bersonol.
  • Y dull talu – e.e. mewn arian parod, i mewn i gyfrif banc neu gymdeithas adeiladu neu drwy siec.

 

Os nad yw’r slipiau cyflog gennych gallwch ofyn i’ch cyflogwr gwblhau tystysgrif enillion. Os ydych newydd ddechrau gweithio bydd llythyr gan eich cyflogwr sy’n nodi swm eich cyflog gros a net yn ddigon nes byddwch yn cael y slipiau cyflog gofynnol. Pan gewch chi’r rheiny mae’n rhaid i chi eu hanfon i mewn. 

Budd-daliadau

Mae’n rhaid i chi ddarparu tystiolaeth o’r holl fudd-daliadau yr ydych yn eu cael. Y dystiolaeth sy’n ofynnol yw’r hysbysiad o hawl a anfonir atoch. Os yw eich budd-dal yn cael ei dalu i mewn i gyfrif banc gallwn ddefnyddio’r gyfriflen banc hefyd.

Cyfalaf, cynilion a chyfrifon banc

Mae’n rhaid darparu tystiolaeth o’r holl gyfalaf.

Mae’r rhain yn cynnwys pob cyfrif banc a chyfrif cymdeithas adeiladu sydd gennych yn ogystal â buddsoddiadau eraill megis cyfranddaliadau.

Mae’n rhaid darparu cyfriflenni banc a chymdeithas adeiladu gwreiddiol sy’n dangos cofnodion debyd a chredyd am gyfnod o ddau fis cyn i’r cais gael ei wneud (nid yw slip sy’n dangos y balans sy’n weddill yn dderbyniol).

Mae’n rhaid i chi hefyd ddarparu dogfennau gwreiddiol sy’n dangos prawf o berchenogaeth ar fuddsoddiadau eraill, e.e. tystysgrifau cyfranddaliadau, datganiadau o ddifidendau, Bondiau, stociau a chyfranddaliadau Ymddiriedolaethau Unedol.

Os ydych yn berchen ar eiddo, heb gynnwys yr un yr ydych yn byw ynddo, bydd angen i chi ddarparu gwybodaeth am werth yr eiddo a manylion morgeisi sy’n ddyledus neu fenthyciadau a warentir gan yr eiddo.

Incwm arall

Mae’n rhaid darparu tystiolaeth o’r holl incwm.

Pobl sy’n byw gyda chi

Oni bai eich bod yn derbyn yr elfen ofal o’r Lwfans Byw i’r Anabl, Lwfans Gweini neu eich bod wedi’ch cofrestru’n Ddall, bydd symiau’n cael eu didynnu o’ch hawl os oes gennych oedolion eraill, gan gynnwys aelodau o’ch teulu, yn byw gyda chi.

Os oes ganddynt hwy incwm uchel ac os byddech yn disgwyl i’r uchafswm gael ei ddidynnu yna nid oes angen i chi ddarparu manylion eu hincwm – y cwbl y mae angen i wneud yw dynodi hynny ar y ffurflen. Fodd bynnag, os ydych yn dymuno i swm is gael ei ddidynnu bydd angen i chi ddarparu manylion incwm gros pob person yn eich aelwyd nad yw’n ddibynnol. Mae gofyn darparu dogfennau gwreiddiol sy’n dangos eu hincwm.

Mae hyn nid yn unig yn cynnwys y cyflog y maent yn ei dderbyn ond hefyd incwm arall megis Credyd Treth Gwaith, a llog ar unrhyw gynilion.

Mae’r adrannau uchod yn egluro pa dystiolaeth / wybodaeth y mae’n rhaid ei darparu.

Sylwch fod RHAID darparu dogfennau gwreiddiol yn unig bellach fel prawf – nid yw llungopïau’n dderbyniol.

Bydd eich dogfennau’n cael eu llungopïo’n rhad ac am ddim yn y Swyddfeydd Dinesig neu yn unrhyw un o’n mannau cyswllt lleol.

Pobl Nad Ydynt yn Ddibynnol

Ystyr person nad yw’n ddibynnol yw rhywun sy’n 18 oed neu’n hŷn sy’n byw yn eich cartref neu’n defnyddio eich cartref fel ei brif breswylfa trwy drefniant anfasnachol. Nid oes rhaid i’r person hwn fod yn aelod o’r teulu.


A fydd hyn yn effeithio ar fy mudd-dal?

Os oes gennych berson nad yw’n ddibynnol yn byw yn eich cartref efallai y bydd gostyngiad yn eich budd-dal.


Beth sydd angen i mi ei wneud?

Mae’n rhaid i chi ddweud wrthym os bydd rhywun yn symud i mewn i’ch cartref neu allan ohono gan y gallai hyn effeithio ar eich budd-dal.


Os oes gennych berson nad yw’n ddibynnol sy’n profi cynnydd neu ostyngiad yn ei enillion neu incwm mae’n rhaid i chi roi gwybod i ni. Gallai arwain at gynnydd neu ostyngiad yn y swm y mae’n rhaid i ni ei ddidynnu. Hyd yn oed os yw’r person nad yw’n ddibynnol yn derbyn unrhyw fudd-daliadau gan y wladwriaeth bydd angen i ni wybod.


Sut y caiff y didyniad ei gyfrifo? Mae’r Llywodraeth yn pennu didyniad wythnosol ar gyfer pobl nad ydynt yn ddibynnol, gan ddibynnu ar eu hincwm gros. Po fwyaf o incwm sydd ganddynt po fwyaf yw’r swm a ddidynnir o’ch budd-dal.


A oes unrhyw achosion pan na cheir didyniad o gwbl?

Oes, sef:

  • Os ydych chi neu’ch partner yn derbyn Lwfans Gweini.
  • Os ydych chi neu’ch partner yn derbyn yr elfen ofal o’r Lwfans Byw i’r Anabl.
  • Os ydych chi neu’ch partner wedi’ch cofrestru’n ddall.
  • Os yw’r person nad yw’n ddibynnol yn fyfyriwr llawn-amser/myfyrwraig lawn-amser neu’n derbyn lwfans hyfforddiant seiliedig ar waith.
  • Os yw’r person nad yw’n ddibynnol yn yr ysbyty am 52 wythnos neu fwy.
  • Os yw’r person nad yw’n ddibynnol yn y carchar neu fel arfer yn byw yn rhywle arall.
  • Os yw’r person nad yw’n ddibynnol yn derbyn unrhyw fath o Gredyd Pensiwn.

A oes angen i mi ddarparu unrhyw wybodaeth? Bydd arnom angen gweld prawf o incwm y person nad yw’n ddibynnol megis:

  • Tystysgrif enillion wedi’i chwblhau gan y cyflogwr
  • Llythyr dyfarnu gan yr Adran Gwaith a Phensiynau
  • Llythyr grant myfyriwr/myfyrwraig
  • Cyfrifon os yw’r person nad yw’n ddibynnol yn hunangyflogedig

Dechrau Gweithio a Rhoi’r Gorau i Dderbyn Budd-daliadau

Mae taliadau estynedig wedi’u bwriadu i helpu pobl sy’n ddi-waith yn yr hirdymor ac sy’n dychwelyd i’r gwaith trwy roi iddynt ‘daliad estynedig’ sy’n cyfateb i hyd at bedair wythnos ychwanegol o Fudd-dal Tai, Lwfans Tai Lleol neu Fudd-dal y Dreth Gyngor.

Bydd gennych hawl i daliad estynedig dan yr amgylchiadau canlynol:

  • Os byddwch chi neu’ch partner yn cychwyn ar gyflogaeth neu hunangyflogaeth neu’n profi cynnydd yn eich oriau neu’ch enillion

A

  • Bod disgwyl i hyn bara am o leiaf bum wythnos

AC

  • Y bu gennych chi neu’ch partner hawl i Lwfans Ceisio Gwaith neu Gymhorthdal Incwm yn barhaus am o leiaf 26 wythnos (neu unrhyw gyfuniad o’r ddau fudd-dal hwnnw am y cyfnod hwnnw)

NEU 

  • Os bu gennych chi neu’ch partner hawl i Fudd-dal Analluogrwydd neu Lwfans Anabledd Difrifol yn barhaus am o leiaf 26 wythnos (neu unrhyw gyfuniad o’r ddau fudd-dal hwnnw am y cyfnod hwnnw), ond heb i’r naill na’r llall ohonoch fod yn derbyn Credyd Pensiwn

A

  • Bod yr hawl i unrhyw un o’r budd-daliadau hyn yn dod i ben o ganlyniad i ddechrau gwaith neu gynnydd mewn oriau gwaith

AC

  • Eich bod chi neu’ch partner yn dal i fod yn atebol am rent ac / neu Dreth Gyngor yn yr un cyfeiriad neu mewn cyfeiriad newydd

Mae’n rhaid i chi ddweud wrthym o fewn pedair wythnos i ddechrau gweithio neu gynyddu eich oriau os ydych yn meddwl bod gennych hawl i daliad estynedig neu fel arall ni fyddwch yn gymwys. Gallwch roi gwybod i ni dros y ffôn neu yn ystod cyfarfod gyda ni os ydych yn dymuno, ond fe’ch cynghorir i anfon cadarnhad ysgrifenedig wedi hynny.

Os byddwch yn llwyddiannus byddwn yn addasu eich hawliad am fudd-dal fel ei fod yn parhau am hyd at bedair wythnos o’r dydd Llun wedi i’ch Cymhorthdal Incwm, Lwfans Ceisio Gwaith, Budd-dal Analluogrwydd neu Lwfans Anabledd Difrifol ddod i ben.

Telir y budd-dal i chi yn ôl y gyfradd yr ydych eisoes yn ei derbyn a chaiff eich hawliad ei ganslo ar ôl cyfnod y taliad estynedig.
Os ydych yn dymuno parhau i hawlio Budd-dal Tai, Lwfans Tai Lleol neu Fudd-dal y Dreth Gyngor ar ôl cyfnod y taliad ychwanegol bydd angen i chi gwblhau hawliad mewn-gwaith newydd a chewch eich asesu yn ôl eich manylion incwm newydd.

Ôl-ddyddio Budd-daliadau

Beth yw ôl-ddyddio?

Ystyr budd-dal ôl-ddyddiedig yw Budd-dal Tai neu Fudd-dal y Dreth Gyngor a delir am gyfnod o amser a aeth heibio cyn i ni dderbyn eich ffurflen hawlio.

Sut ydym yn penderfynu a ddylid ôl-ddyddio ai peidio?

Mae’n rhaid i chi ddangos bod achos neu reswm da gennych dros beidio â hawlio Budd-dal Tai, Lwfans Tai Lleol neu Fudd-dal y Dreth Gyngor ar y pryd. Mae’n rhaid bod yr achos da dros beidio â hawlio ar y pryd wedi para trwy gydol y cyfnod yr ydych yn gofyn i ni ôl-ddyddio eich hawliad ar ei gyfer.

Beth yw achos da?

Gall fod un rheswm neu fwy dros fethu â hawlio. Ceir rhestr o gwestiynau ymhellach i lawr y dudalen hon a allai eich helpu. Dyma rai enghreifftiau o achosion cyffredin dros fod yn hwyr yn hawlio:

Rydych wedi bod yn ddifrifol wael neu yn yr ysbyty

Rydych wedi bod allan o’r wlad am gyfnod hir ac nid oeddech yn gwybod y gallech hawlio

Mae gennych broblemau gyda Saesneg a nid oedd unrhyw un ar gael i’ch helpu i hawlio

Fe gawsoch gyngor anghywir yn y Ganolfan Byd Gwaith

Gallai rhesymau fel y rhain eich helpu i gael budd-dal ôl-ddyddiedig, OND mae’n rhaid i ni ystyried pob hawliad yn ôl ei rinweddau ei hun a chymryd popeth i ystyriaeth.

Sut fyddaf yn gwybod os caiff fy hawliad ei ôl-ddyddio?

Byddwn yn ysgrifennu atoch pan fyddwn wedi penderfynu a ddylid ôl-ddyddio eich hawliad ai peidio. Os byddwn yn ôl-ddyddio eich hawliad, bydd y llythyr yn rhoi gwybod i chi o ba ddyddiad yr ydym yn ei ôl-ddyddio, faint o fudd-dal y byddwch yn ei gael, a sut y bydd yn cael ei dalu. Os na fyddwn yn ôl-ddyddio eich hawliad, bydd y llythyr yn rhoi gwybod i chi pam na fyddwn yn gwneud hynny a beth allwch chi ei wneud os nad ydych yn fodlon ar ein penderfyniad.

Sut mae gofyn am fudd-dal ôl-ddyddiedig?

Mae’n rhaid i’r cais fod yn un ysgrifenedig ac mae’n rhaid ei fod yn cynnwys cymaint o fanylion â phosib. Dylech ddarparu unrhyw dystiolaeth sydd gennych i ategu eich cais. Os nad oes gennym ddigon o wybodaeth efallai y byddwn yn gofyn i chi ddod i mewn i’r swyddfa i weld un o’n swyddogion.

Gallwch ffonio’r swyddfa Budd-daliadau ar (01656) 643396 i ofyn am ôl ddyddio’ch hawliad neu i wneud apwyntiad i weld un o’n swyddogion.

Sylwer:  Mae rheolau ar wahân yn berthnasol i bobl dros 60 mlwydd oed – gweler ‘Pobl dros 60’ am fwy o fanylion.

Last Updated: 07/02/2017
Level A conformance icon, W3C-WAI Web Content Accessibility Guidelines 1.0 Valid XHTML 1.0 Transitional Valid CSS! Link to Gov.uk - public services all in one place National Assembly for Wales Browsealoud