Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr,Y Swyddfeydd Dinesig, Stryd yr Angel, Pen-y-bont ar Ogwr, CF31 4WB

Ffôn: 01656 643643
Cyfnewid Testun:
18001 01656 643643
Fax: 01656 668126
Email: talktous@bridgend.gov.uk
Sign Video BSL Live

Oriau agor
Ddydd Llun i ddydd Iau 8.30am - 5.00pm
Ddydd Gwener 8.30am - 4.30pm

Sut i dodd o hyd i ni

Cwestiynau ac Atebion ynglŷn â’r Maer

A oes gwahaniaeth rhwng maer ac Arglwydd Faer?

Dim ond mewn dinasoedd y ceir Arglwydd Faer, e.e. yn ninasoedd Caerdydd ac Abertawe. Maer sydd mewn bwrdeistrefi sirol, fel Pen-y-bont ar Ogwr.

A allwch chi gael menyw’n Faer a dyn yn Faeres?

Gellir ethol cynghorwyr o’r naill ryw yn faer neu’n ddirprwy faer. Caiff dyn ei gyfarch fel ‘Mr Maer’, a menyw fel ‘Madam Faeres’.

Mae’r Maer a’r Dirprwy Faer yn penodi eu cymdeithion eu hunain. Maent yn dewis naill ai eu gŵr neu eu gwraig, partner, mab, merch neu ffrind. Os yw’r cymdeithion yn wragedd, cyfeirir atynt fel y Faeres neu’r Dirprwy Faeres. Os dewisir gŵr, brawd, chwaer neu ffrind, gelwir nhw yn gydweddog neu ddirprwy gydweddog.

Pam y mae gan y maer gar arbennig?

Defnyddir dau gar dinesig ar gyfer y Maer a’r Dirprwy Faer i fynd â nhw i ddigwyddiadau. Gyrrwr, yn hytrach na’r Maer ei hun, sy’n gyrru’r car.

Defnyddir y ceir dinesig hefyd gan Arweinydd y Cyngor a’r Prif Weithredwr. Mae’r ceir yn parhau i fod yn eiddo i’r cyngor.

A oes gan y maer warchodwr personol?

Nac oes, ond mae gyrrwr fel arfer yn mynd â’r Maer a’r Dirprwy Faer i’w hapwyntiadau.

Sut y caiff y maer ei ddewis?

Mae’n rhaid i’r Maer fod yn gynghorydd a wahoddir i sefyll gan gydweithwyr o’i blaid wleidyddol, a hynny, fel arfer, ar ôl bod yn ddirprwy faer am y flwyddyn flaenorol. Pennaeth dinesig yw’r Maer, ac o ganlyniad, nid oes ganddo unrhyw bŵer gwleidyddol ond mae’n cynrychioli’r fwrdeistref fel Prif Ddinesydd. Mae gweithrediaeth Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr ar ffurf Arweinydd a Chabinet.  

Cymerir pleidlais ar gyfer maer newydd yng Nghyfarfod Cyffredinol Blynyddol y Cyngor, a gynhelir yn draddodiadol ym mis Mai. Pan geir mwyafrif clir yn y Cyngor, gall yr ymgeisydd ddisgwyl cael ei ethol yn ddiwrthwynebiad. Fodd bynnag, os ceir Cyngor crog, gall fod mwy nag un ymgeisydd yr un ar gyfer swydd y maer a’r dirprwy faer, a gall canlyniad yr etholiad fod yn agos iawn.

A all maer fod yn y swydd fwy nag unwaith?

Nid yw hynny’n groes i’r rheolau, ond ym Mhen-y-bont ar Ogwr, dim ond am un flwyddyn y mae’r Maer yn cadw’r teitl. 

Ai’r Maer sy’n rhedeg y cyngor?

Swyddogaeth anwleidyddol ac anweithredol sydd gan Faer Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr, ac o ganlyniad, mae’n wahanol iawn i faer sy’n cael ei ethol yn uniongyrchol, megis Maer Llundain. Arweinydd y Cyngor a’r Cabinet sy’n arwain Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr, gyda phwyllgorau craffu yn monitro penderfyniadau’r Cabinet yn ofalus.

Aelodau’r Cabinet sy’n penderfynu ar bolisïau’r cyngor, ac maent yn dod â’u penderfyniadau gerbron y cyngor. Gwaith y Maer yng nghyfarfodydd y cyngor yw cadeirio’r cyfarfodydd a gwneud yn siŵr y ceir dadl deg ar bob eitem, ac y cedwir at reolau’r dadlau ar gyfer y fwrdeistref.

Nid yw’r Maer yn siarad ar faterion yn aml yng nghyfarfodydd llawn y cyngor, gan fod angen iddo fod yn ddiduedd. Mae ganddo’r bleidlais fwrw, pe byddai angen.

Faint o arian y mae’r maer yn ei ennill?

Mae’r Maer a’r Dirprwy Faer yn cael cyflog dinesig a benderfynir gan y Panel Taliadau Annibynnol. Mae manylion am y taliadau hyn ar gael yn y Rhestr Daliadau a gyhoeddir gan y Cyngor.

Pa bryd y mae’r Maer yn gwisgo cadwyn y swydd?

Mae’r Maer bob amser yn gwisgo cadwyn y swydd pan fydd ar fusnes swyddogol, oni bai y gofynnir yn benodol iddo beidio â gwneud hynny.

Mae’r Dirprwy Faer yn gwisgo ei gadwyn pan ei fod yn cynrychioli’r Maer. 

Cyflwynir medaliwn ‘Cyn-Faer’ i bob maer blaenorol a chydweddog ar ddiwedd ei flwyddyn yn y swydd. Mae ganddynt hawl i’w gwisgo mewn seremonïau dinesig ac os gofynnir iddynt weithredu fel cynrychiolydd y Maer mewn digwyddiad.

Pa mor brysur yw’r Maer?

Gall llwyth gwaith y Maer amrywio o un flwyddyn i’r llall, yn dibynnu ar yr hyn sy’n digwydd yn y fwrdeistref yn ystod tymor y maer a’i amgylchiadau personol (e.e. os oes ganddo swydd/ os yw wedi ymddeol/ os oes ganddo blant neu ymrwymiadau gofal eraill). Fodd bynnag, yn ystod y blynyddoedd diwethaf, mae’r meiri wedi ymgymryd â mwy na 550 o alwadau yn gyson bob blwyddyn. Mae “galwadau” yn cynnwys cymysgedd o’r canlynol:

  • Cyfarfodydd, e.e. cadeirio’r cyngor llawn, mynd i seremonïau dinasyddiaeth ar gyfer trigolion y fwrdeistref sy’n cwblhau’r broses o ddod yn ddinasyddion Prydeinig

  • Ymweliadau, e.e. â thrigolion yn y fwrdeistref sy’n dathlu eu trigeinfed pen-blwydd priodas, neu eu pen-blwydd yn 100 oed, wardiau ysbyty, cartrefi preswyl a chanolfannau dydd ar adeg y Nadolig

  • Cyflwyno gwobrau i ysgolion a sefydliadau eraill

  • Cyflwyno Gwobrau Dinasyddiaeth y Maer – y seremoni flynyddol hon yw un o achlysuron mwyaf nodedig y flwyddyn

  • Mynd i berfformiadau a chyngherddau  

  • Agor adeiladau sydd newydd eu hadeiladu neu eu hadnewyddu

  • Mynd i ddigwyddiadau cymunedol lleol

  • Digwyddiadau dinesig ar gyfer gwŷr a gwragedd pwysig sy’n ymweld, megis aelodau o’r Teulu Brenhinol

  • Cynrychioli’r fwrdeistref mewn digwyddiadau a gynhelir mewn ardaloedd eraill

  • Galwadau presennol

Beth yw Parlwr y Maer?

Ystafell yn y Swyddfeydd Dinesig a ddefnyddir i gyfarfod â phobl bwysig a gwesteion eraill yw Parlwr y Maer (daw ‘parlwr’ o’r gair Ffrangeg ‘parler’ sy’n golygu siarad). Yn ystod y blynyddoedd diwethaf, mae’r Maer wedi croesawu gwesteion yn swyddogol i’r Parlwr o leoedd mor amrywiol â Zambia, Canada, Siapan, Ffrainc, Rwsia, Sweden, Norwy ac Ecwador a llawer o wledydd eraill.

Yn y Parlwr, cedwir arddangosfa o ddetholiad o roddion o blith y rhai a roddwyd i’r meiri unigol yn ystod y blynyddoedd blaenorol, megis platiau coffa, placiau a sgroliau. Mae hefyd yn cynnwys lluniau o feiri blaenorol yn ystod eu blwyddyn yn eu swydd.

Pwy sy’n helpu’r Maer i wneud ei waith?

Yn ogystal â’r cymorth a gynigir gan y cydymaith a ddewiswyd ganddo, a’r Dirprwy Faer, mae’r Maer a’r Dirprwy Faer yn cael cymorth unigol gan dîm y Gwasanaethau Democrataidd  i gyflawni eu holl ddyletswyddau. Mae’r tîm yn gyfrifol am orchwylion megis trefnu digwyddiadau mawr yn y Fwrdeistref a derbyniadau llai, mwy preifat; a hefyd maent yn sicrhau bod y Maer/Dirprwy Faer yn cael yr holl wybodaeth angenrheidiol am ddigwyddiadau/ymweliadau a drefnir yn allanol.   

Mae Pwyllgor Elusennol Dinesig y Maer yn annibynnol ar y cyngor, ac mae’n gweithio trwy gydol y flwyddyn i godi arian ar gyfer yr elusennau a ddewiswyd gan y Maer. 

Last Updated: 13/03/2017
Level A conformance icon, W3C-WAI Web Content Accessibility Guidelines 1.0 Valid XHTML 1.0 Transitional Valid CSS! Link to Gov.uk - public services all in one place National Assembly for Wales Browsealoud