Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr,Y Swyddfeydd Dinesig, Stryd yr Angel, Pen-y-bont ar Ogwr, CF31 4WB

Ffôn: 01656 643643
Cyfnewid Testun:
18001 01656 643643
Fax: 01656 668126
Email: talktous@bridgend.gov.uk
Sign Video BSL Live

Oriau agor
Ddydd Llun i ddydd Iau 8.30am - 5.00pm
Ddydd Gwener 8.30am - 4.30pm

Sut i dodd o hyd i ni

Llongyfarch gofalwr maeth profiadol ar 25 mlynedd o wasanaeth

28 Tachwedd, 2016

Rae And Jade

Ar ôl dau ddegawd a hanner o roi dechrau da mewn bywyd i bobl ifanc agored i niwed, mae Rachael (Rae) Parsons wedi ymddeol o’r diwedd, a hynny yn ddim llai nag 87 mlwydd oed.

Mae Rae, o Gefn Glas, wedi bod yn croesawu pobl ifanc ers mis Tachwedd 1991, gan rannu ei chartref a darparu arweiniad a chymorth trwy’r cynllun Llety â Chymorth.

Mae’r cynllun hwn, a reolir gan y cyngor, yn cefnogi darparwyr i gynnig llety mewn amgylchedd cartref diogel a chefnogol i bobl ifanc rhwng 16 a 21 oed sy’n gadael gofal preswyl neu faeth. Nod y cynllun yw helpu pobl ifanc i ddatblygu’r sgiliau ymarferol a’r sefydlogrwydd emosiynol sydd ei angen arnynt i fyw’n annibynnol.

Yn dilyn cyfnod yn Awyrlu Brenhinol y Menywod (WRAF), ymgartrefodd Rae ym Mhen-y-bont ar Ogwr lle priododd a magodd pedair merch.

Yn sgil marwolaeth ei gŵr, a’r ffaith bod ei phedair merch wedi gadael y cartref teuluol, cafodd Rae ei hun yn chwilio am rywbeth i’w wneud yn ei hamser hamdden.

Wedi cyfnod gydag Awyrlu Brenhinol y Menywod (WRAF), ymgartrefodd Rae ym Mhen-y-bont ar Ogwr, lle y priododd a chael tair merch.

Ar ôl colli ei diweddar ŵr, ac ar ôl i dwy o’i merched adael y cartref, gan adael dim ond y ferch ieuengaf ar ôl, sylweddolodd Rae fod arni eisiau gwneud rhywbeth â’i hamser rhydd.

Un diwrnod, gwelodd Rae hysbyseb yn y papur lleol, a oedd yn chwilio am bobl i groesawu myfyrwyr i’w cartrefi, felly penderfynodd roi cynnig arni. Yn fuan ar ôl i Rae ymgeisio, daeth yn amlwg bod y cynllun ar y pryd yn benodol i droseddwyr ifanc. Fodd bynnag, ni wnaeth hyn ei digalonni a bwriodd ymlaen â’i chais.

Ychydig iawn o bobl fel Rae sydd yn y byd hwn, ac wrth i nifer y bobl dros un ar bymtheg oed sy’n derbyn gofal ym Mwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr barhau i gynyddu, mae angen i fwy o bobl garedig gamu i’r adwy i gynnig amgylchedd cartref a chymorth. Fodd bynnag, nid yw llawer o bobl yn ystyried darparu lleoliadau i bobl ifanc, gan gredu’r ystrydeb y byddant yn drafferthus.

Nid yw Rae yn cytuno bod yr holl bobl ifanc mewn gofal yn ddrwg neu’n waith caled. Mae’n credu’n gryf bod y bobl ifanc y mae hi wedi’u cynorthwyo wedi newid ei bywyd hi er gwell, cymaint ag y mae hi wedi newid eu bywydau nhw.

Meddai Rae: “Mae’r bobl ifanc sydd wedi aros gyda mi wedi bod yn llawer o hwyl ac wedi fy nghadw i’n ifanc. Yn y pen draw, bodau dynol ydynt a’r cyfan y maent ei eisiau yw rhywun i siarad â nhw, rhywun sy’n dangos gofal ac sy’n gallu eu rhoi ar y trywydd cywir. Mae daioni ym mhob unigolyn ifanc, y cyfan sydd angen i chi ei wneud yw dod o hyd iddo.”

Mae Rae yn dyst bod y cynllun llety â chymorth yn gallu bod yn fuddiol tu hwnt i bobl ifanc, yn enwedig pan fydd cymorth, parch a gofal yn cael eu dangos tuag atynt.

Aeth Rae ymlaen i ddweud: “Byddaf yn taro ar rywun a fu’n aros gyda mi dros y blynyddoedd yn eithaf aml. Mae bob amser yn braf eu gweld nhw a chlywed am eu llwyddiannau – maen nhw wastad yn diolch i mi am fy nghymorth. Mae nifer yn dal i alw heibio i’r tŷ am baned neu swper. Mae’r mwyafrif ohonynt yn gweithio, wedi creu cartref neu’n eiddo ar eu cartrefi eu hunain, ac mae hynny’n gwneud yr hyn yr wyf i’n ei wneud yn werth chweil. D’oes dim byd yn rhoi mwy o bleser i mi na gwybod fy mod wedi helpu’r bobl ifanc i wella eu bywydau.”

Mae Jade, un o’r bobl ifanc a fuodd yn byw gyda Rae ac sy’n dal mewn cysylltiad â hi hyd heddiw, yn canu ei chlodydd, gan ddweud mai ei chymorth a’i harweiniad hi oedd y prif reswm y gwnaeth hi ymgartrefu a throedio’r llwybr cul.

Meddai Jade: “Roedd Rae mor groesawgar, yn llawn cydymdeimlad, yn hawddgar, yn garedig a bob amser yn meddwl am sut yr oeddwn i’n teimlo. Yn ystod fy holl amser o fewn y system ofal, tŷ Rae oedd yr unig le a oedd yn teimlo fel cartref i mi. Rae oedd yn gyfrifol am hynny, a neb arall! Yn syth bin, daeth Rae yn ffrind annwyl ac yn rhywun y gallwn ddweud unrhyw beth wrthi, ac roedd hynny’n meddwl y byd i mi. 

“Mae Rae fel ail fam. Mae’n anhygoel, ac mae’r ffaith bod pobl yn dal i fynd allan o’u ffordd i ddod lan ati i fynegi eu diolch wedi’r holl flynyddoedd hyn yn dyst i’w gwaith caled, ei hymrwymiad a’i hymroddiad. Gwnaeth yr hysbyseb hwnnw newid ei bywyd hi, fy mywyd i a bywydau llawer o bobl eraill.”

Mae’n amlwg bod Rae wedi gwirioni ar fod yn ddarparwr Llety â Chymorth am ymhell dros ddwy ddegawd, hyd yn oed yn ystod yr adegau mwy heriol.

“Nid oedd pethau’n hawdd bob amser, ond y gyfrinach yw peidio â chefnu ar heriau, a gosod rheolau cadarn o’r cychwyn cyntaf,” dywedodd Rae. 

“Nid yw disgyblaeth yn beth drwg, ac a dweud y gwir, mae’r rhan fwyaf ohonom ei hangen. Bu fy nghefndir milwrol o fantais i mi yn bendant.

“Byddwn bob amser yn poeni pan fyddai rhywun newydd yn dod i fyw ataf, fel y byddai’r unigolyn hwnnw’n poeni. Ond, roeddwn yn sylweddoli pa mor anodd oedd hi i’r unigolyn ifanc gan ei fod yn dod i fyw yn nhŷ rhywun arall. Weithiau, mae’n rhaid i chi gerdded milltir yn eu hesgidiau nhw ac, yn bendant, peidio â beirniadu.

“Rwyf wedi mwynhau pob eiliad ohono ac ni fyddem yn newid unrhyw beth oherwydd rwyf wrth fy modd yn cael plant yn y tŷ. Pe buaswn i’n mynd yn ôl 25 mlynedd, byddwn yn dal i groesawu pobl ifanc i mewn i fy nghartref, hyd yn oed y rhai mwy heriol. Mae’r cymorth yr wyf wedi’i gael gan fy ngweithiwr cymdeithasol wedi bod yn hollol ffantastig. Mae wedi bod yn brofiad arbennig iawn ac, a bod yn onest, rwy’n drist iawn fy mod i’n ymddeol.”

Mae Llety â Chymorth yn darparu carreg sarn at annibyniaeth ac, o ganlyniad uniongyrchol i’r cynllun, mae llawer o bobl ifanc wedi cael canlyniadau cadarnhaol.

Meddai’r Cynghorydd Hailey Townsend, Aelod Cabinet y Cyngor ar gyfer Gwasanaethau Cymdeithasol a Chydraddoldebau: “Mae Llety â Chymorth yn cynnig sefydlogrwydd i bobl ifanc sy’n agored i niwed a’r cartrefi cariadus hynny sydd eu hangen arnynt i gamu ymlaen i fyd oedolion, a chyrraedd eu llawn botensial.

“Rydym yn ddiolchgar tu hwnt i Rae am bopeth y mae wedi’i wneud i’r cynllun Lletyau â Chymorth. Mae’n haeddu cael ei chydnabod am bopeth y mae wedi’i wneud. Mae’n unigolyn arbennig ac mae’n rhaid ei llongyfarch am yr ymroddiad y mae wedi’i ddangos yn ystod y pum mlynedd ar hugain ddiwethaf.

“Mae Rae wedi rhoi’r cyfle i lawer o bobl ifanc newid eu bywydau – mae wedi dysgu sgiliau bywyd iddynt, ond yn bwysicach na hynny, mae wedi gwrando a gofalu amdanynt heb feirniadu. Dymunwn yn dda iddi ar ei hymddeoliad.

“Rydym bob amser angen mwy o bobl i ddod yn ddarparwyr Llety â Chymorth er mwyn i ni allu parhau i gynnig y cynllun pwysig hwn. Rwy’n erfyn ar bobl i feddwl am sut y gallan nhw wneud gwahaniaeth.”

Mae darparwyr Llety â Chymorth yn cael hyfforddiant dwys a chymorth llawn, ac yn cael lwfans am eu gwaith.

I gael rhagor o wybodaeth am faethu, ffoniwch Gofal Maeth Pen-y-bont ar Ogwr ar 01656 642674 neu ewch i http://www.bridgendfostercare.wales/cy/.

Llun: Rachael Parsons a Jade

Last Updated: 28/11/2016
Level A conformance icon, W3C-WAI Web Content Accessibility Guidelines 1.0 Valid XHTML 1.0 Transitional Valid CSS! Link to Gov.uk - public services all in one place National Assembly for Wales Browsealoud